Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Furnizim 24-orësh me Ujë gjatë Zhvillimit të Mandatit”

Ky premtim ka për qëllim sigurimin e furnizimit 24-orësh me ujë për të gjitha zonat urbane dhe 90% të zonave rurale deri në fund të mandatit të katërt. Synimi është të përmirësohet aksesimi në ujë të pijshëm dhe të sigurohet një shërbim i qëndrueshëm dhe i besueshëm për të gjithë qytetarët.

1. Qartësia e Premtimit ✅ Premtimi është i qartë në artikulimin e objektivit për furnizim 24-orësh me ujë për zonat urbane dhe 90% të zonave rurale deri në fund të mandatit të katërt. Ky është një premtim ambicioz që kërkon investime të konsiderueshme dhe një menaxhim të duhur të burimeve për të realizuar objektivat e parashikuara.

Në të njëjtën kohë, mungojnë detaje të plota rreth financimit dhe metodave të zbatimit të këtij objektivi. Duhen përcaktuar qartë burimet financiare dhe planifikimi i projekteve, duke pasur parasysh angazhimet buxhetore të tjera për sektorët si infrastruktura rrugore, shëndetësia dhe arsimi.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë, por pa detaje për implementim dhe burime financiare)

2. Krahasimi me Mandatin 2021-2025 dhe Progresi deri Tani ⚠️ Ky premtim ka qenë një prioritet i shpallur qysh nga viti 2017, dhe është përfshirë vazhdimisht në planet e zhvillimit dhe buxhetet e ndryshme qeveritare. Megjithatë, deri tani janë hasur disa vështirësi në arritjen e objektivave të parashikuara. Gjatë këtyre viteve, ka pasur disa përmirësime në qytetet e mëdha si Tirana dhe Durrësi, ku janë realizuar disa investime për përmirësimin e furnizimit me ujë, por ende ka shumë zona rurale që përballen me furnizim të pamjaftueshëm dhe ndërprerje të shpeshta.

Për shembull, në vitin 2020, qeveria raportoi se vetëm 68% e zonave urbane dhe 35% e zonave rurale kishin një furnizim të vazhdueshëm me ujë, ndërkohë që premtimi ishte që ky nivel të arrinte deri në 100% për qytetet dhe 90% për zonat rurale deri në fund të mandatit të katërt. Në këtë kontekst, shumë projekte janë vonuar dhe kanë mbetur të papërmbushura, duke ndikuar në besueshmërinë e premtimeve qeveritare.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Ka pasur vonesa dhe dështime në realizimin e premtimeve të mëparshme, veçanërisht për zonat rurale)

3. Shpenzimet dhe Menaxhimi Financiar ⚠️ Pavarësisht përpjekjeve për të përmirësuar furnizimin me ujë, shpenzimet deri tani kanë qenë më të ulëta se sa kishte planifikuar qeveria në vitet e para të mandatit. Për shembull, në vitin 2021, qeveria raportoi shpenzime të përgjithshme prej 35 milionë euro për projekte të furnizimit me ujë, por investimet nuk kanë arritur të mbulojnë të gjitha nevojat dhe mungesat, sidomos në zonat rurale. Kjo ka sjellë edhe një shpërndarje të pabarabartë të shërbimeve, ku qytetet kanë pasur përparësi në krahasim me zonat e largëta.

Për realizimin e këtij premtimi në mënyrë efektive deri në fund të mandatit, janë të nevojshme investime të mëdha, duke përfshirë ndërtimin e infrastrukturës të re dhe rinovimin e sistemeve ekzistuese. Bazuar në analizën e shpenzimeve të mëparshme, është e qartë se duhet të bëhen angazhime të reja për burime financiare, përfshirë mundësinë për kredi dhe grante ndërkombëtare për të mbështetur projektet e mëdha të infrastrukturës.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Shpenzimet e bëra deri tani janë të pamjaftueshme për të mbuluar nevojat e sektorit dhe për të realizuar objektivat)

4. Përgjegjësitë për Menaxhimin e Ujit ⚠️ Menaxhimi i burimeve të ujit ka qenë një sfidë e vazhdueshme. Ndërsa ka pasur përpjekje për të decentralizuar menaxhimin e ujit dhe për t’i dhënë më shumë kompetenca autoriteteve lokale, shumë prej këtyre strukturave janë ende të pafuqishme për të menaxhuar eficientisht burimet dhe shërbimet. Kjo ka sjellë shpenzime të larta dhe përdorim të pasaktë të burimeve, veçanërisht në zonat rurale.

Në nivel qeveritar, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë është përgjegjëse për hartimin e politikave dhe koordinimin e projekteve, ndërsa Autoriteti i Ujit është përgjegjës për menaxhimin e shërbimeve. Megjithatë, ka pasur vështirësi në koordinimin midis këtyre institucioneve dhe me aktorët lokalë, çka ka sjellë vonesa dhe probleme me realizimin e objektivave.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Ka pasur mangësi në menaxhimin e burimeve dhe koordinimin institucional)

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅ Ky premtim ka një ndikim të dukshëm në përmirësimin e kushteve të jetesës, sidomos për qytetarët që jetojnë në zona të izoluara dhe që përballen me ndërprerje të shpeshta të furnizimit me ujë. Furnizimi 24-orësh do të ndikojë pozitivisht në shëndetin publik, do të ulë sëmundshmërinë e shkaktuar nga uji i pisët dhe do të rrisë sigurinë e përdorimit të ujit në çdo shtëpi.

Në të njëjtën kohë, ky premtim ka një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik. Mungesa e ujit të pijshëm ka ndikuar negativisht në sektorë të tillë si bujqësia dhe turizmi. Duke garantuar furnizimin 24-orësh, qeveria do të mundësojë zhvillimin më të shpejtë të këtyre sektorëve dhe do të krijojë mundësi për rritje të ekonomisë.

📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikim pozitiv në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe zhvillimin ekonomik)

6. Afati i Zbatimit ⚠️ Ky premtim ka një afat të qartë deri në fund të mandatit të katërt. Megjithatë, për të arritur objektivat e parashikuara, është e nevojshme që qeveria të rrisë ritmin e investimeve dhe të përshpejtojë realizimin e projekteve. Duke marrë parasysh që shumë projekte kanë pasur vonesa dhe se ka pasur vonesa në implementimin e masave për zonat rurale, mund të ketë një ndalim në realizimin e tij brenda afatit të përcaktuar.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati kërkon përpjekje të mëdha dhe ritëm të shpejtë për të realizuar objektivat)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Furnizimin 24-orësh me Ujë për të Gjatë Zhvillimit të Mandatit”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (Premtim i qartë, por pa detaje për implementim dhe burime financiare)

• Krahasimi me Mandatin 2021-2025 dhe Progresi deri Tani: ⚠️ (Ka pasur vonesa dhe dështime në realizimin e premtimeve të mëparshme)

• Shpenzimet dhe Menaxhimi Financiar: ⚠️ (Shpenzimet e bëra deri tani janë të pamjaftueshme për të mbuluar nevojat)

• Përgjegjësitë për Menaxhimin e Ujit: ⚠️ (Ka pasur mangësi në menaxhimin dhe koordinimin institucional)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Ndikim pozitiv në zhvillimin ekonomik dhe mirëqenien sociale)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afati kërkon periudha të gjata dhe angazhim të vazhdueshëm)

Ky premtim ka potencial të ndihmojë në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe zhvillimin ekonomik, por kërkon angazhime të mëdha financiare dhe menaxhim të fuqishëm institucional për të arritur suksesin e parashikuar.