Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin: “Do të rrisim të ardhurat për frymë në 15,000 euro deri në vitin 2030”

1. Qartësia e Premtimit ✅

Ky premtim është i qartë dhe i matshëm, pasi përkufizon një objektiv konkret: rritja e të ardhurave për frymë në 15,000 euro deri në 2030.

Premtimi është lehtësisht i verifikueshëm përmes matjes së PBB-së për frymë çdo vit.

Për të arritur këtë objektiv, PBB e Shqipërisë në 2030 duhet të arrijë të paktën 36 miliardë euro (2.4 milionë banorë × 15,000 euro).

🔹 Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Nuk ka pengesa të drejtpërdrejta ligjore për këtë objektiv, por kërkohet një përmirësim i klimës së investimeve, reformim i administratës publike dhe rritje e produktivitetit ekonomik.

Zbatimi kërkon politika të favorshme fiskale dhe përmirësime në sistemin e drejtësisë për të mbështetur investimet dhe zhvillimin ekonomik.

🔹 Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon ndryshime strukturore dhe politika mbështetëse)

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️

Gjendja aktuale (2025)

• PBB e Shqipërisë në 2024: 2 miliardë euro

• PBB për frymë në 2023: 10,500 euro

Kërkesa për 2030

• Për të arritur 15,000 euro për frymë, PBB-ja duhet të rritet me 11 miliardë euro në 5 vjet.

• Kjo kërkon një normë mesatare të rritjes reale të PBB-së prej mbi 6% në vit, shumë më e lartë se rritja aktuale prej 94% në 2023 dhe 3.96% në 2024.

Burimet e mundshme të financimit:

• Rritja e investimeve të huaja dhe të brendshme.

• Politika të reja industriale dhe teknologjike për të nxitur produktivitetin.

• Diversifikimi i ekonomisë dhe rritja e eksportit.

🔹 Vlerësimi: ⚠️ (E mundur, por kërkon një rritje ekonomike shumë të lartë)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

Një rritje e të ardhurave për frymë në 15,000 euro do të përmirësonte ndjeshëm standardin e jetesës.

Do të rriste aftësinë e shqiptarëve për të kursyer dhe investuar, duke përmirësuar tregun e punës dhe fuqizimin ekonomik të qytetarëve.

Mund të ndihmojë në redukimin e emigracionit, veçanërisht të të rinjve.

🔹 Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe standardin e jetesës)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ⚠️

Vullneti politik për rritje ekonomike ka qenë i pranishëm në programet qeveritare, por kapaciteti administrativ për zbatimin e reformave mbetet i kufizuar.

Për të arritur këtë objektiv, duhen reforma serioze në tatime, konkurrencë dhe burokraci.

🔹 Vlerësimi: ⚠️ (I mundshëm, por kërkon reforma të thella)

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit ⚠️

Afati i zbatimit (deri në 2030) është ambicioz, duke qenë se kërkohet një rritje më e shpejtë se trendi historik i Shqipërisë.

Rritja ekonomike mesatare duhet të jetë mbi 6% në vit, ndërkohë që në dekadën e fundit ka qenë mesatarisht rreth 3-4%.

Për një arritje të tillë, duhet një ndikim i fuqishëm nga faktorë si rritja e investimeve dhe inovacioni teknologjik.

🔹 Vlerësimi: ⚠️ (Afat ambicioz, kërkon rritje të qëndrueshme mbi 6%)

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

Qartësia e Premtimit: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon reforma për të lehtësuar investimet dhe zhvillimin ekonomik)

Mbështetja Financiare: ⚠️ (Kërkon rritje të qëndrueshme mbi 6%)

Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për standardin e jetesës dhe reduktimin e emigracionit)

Vullneti Politik: ⚠️ (I mundshëm, por kërkon reforma të thella)

Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat ambicioz, kërkon rritje të qëndrueshme mbi 6%)

Ky premtim mund të arrihet teorikisht, por kërkon një rritje ekonomike të përshpejtuar, reforma të thella dhe një klimë të favorshme për investime. Nëse Shqipëria nuk arrin të rrisë PBB-në me një normë mbi 6% në vit, ky objektiv do të jetë i vështirë për t’u realizuar brenda 2030