Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Burimet Ujore dhe Energjetike”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm, duke përfshirë:

• Përmirësimin e sistemeve të ujësjellësve dhe kanalizimeve për të garantuar furnizim të vazhdueshëm me ujë të pastër.

• Mbrojtjen e mjedisit duke rritur cilësinë e furnizimit me ujë dhe trajtimin e ujërave të ndotura.

Vlerësimi: ✅ Premtimi është i qartë dhe synon të adresojë dy fusha të rëndësishme: furnizimin me ujë dhe mbrojtjen e mjedisit, duke u fokusuar në përmirësimin e infrastrukturës përkatëse.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja aktuale:

• Mungesa e infrastrukturës adekuate në disa zona rurale dhe qytete ka krijuar problematika në furnizimin me ujë të pastër dhe menaxhimin e ujërave të ndotura.

• Niveli i ulët i investimeve në disa nga sistemet e ujësjellësve dhe kanalizimeve ka sjellë ndotje të ujërave dhe mospërmbushje të standardeve sanitare.

• Përdorimi jo efikas i burimeve ujore, siç është ndotja nga industrisë dhe bujqësia, ka ndikim të drejtpërdrejtë në cilësinë e ujit të furnizimit për qytetarët.

Vlerësimi: ⚠️ Përmirësimi i sistemeve të ujësjellësve dhe kanalizimeve është një nevojë e domosdoshme, pasi disa zona kanë infrastrukturë të vjetër dhe të papërshtatshme, që ndikojnë në shëndetin publik dhe mjedisin.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Përmirësimi i Sistemeve të Ujësjellësve dhe Kanalizimeve:

• Rindërtimi dhe rinovimi i sistemeve ekzistuese të ujësjellësve dhe kanalizimeve në zonat që nuk kanë mundësi për të përmbushur kërkesat minimale.

• Krijimi i një plani të integruar kombëtar për menaxhimin e ujërave, duke përfshirë sistemet e trajtimit të ujërave të ndotura.

✅ 2️⃣    Investime në Teknologji të Reja dhe Konstruksion i Infrastrukturës Moderne:

• Përdorimi i teknologjive moderne për menaxhimin e ujit, përfshirë pompë, trajtim të avancuar të ujërave dhe implementimin e sistemeve të ndihmës për identifikimin dhe ndalimin e rrjedhjeve.

✅ 3️⃣    Integrimi i Burimeve Ujore dhe Energjisë së Rinovueshme:

• Optimizimi i përdorimit të ujërave për prodhimin e energjisë hidroelektrike dhe shfrytëzimi i burimeve ujore në mënyrë të qëndrueshme, pa dëmtyrë mjedisin dhe ekosistemet.

✅ 4️⃣    Politika për Mbrojtjen e Mjedisit dhe Burimeve Ujore:

• Rregullimi dhe implementimi i politikave të mbrojtjes së burimeve ujore për të parandaluar ndotjen dhe rritjen e efikasitetit të përdorimit të ujit në sektorët e bujqësisë dhe industrisë.

Vlerësimi: ✅ Masat janë të detajuara dhe të realizueshme, duke adresuar nevojën për rindërtimin e infrastrukturës ekzistuese, përdorimin e teknologjive moderne dhe mbrojtjen e mjedisit.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

• Kostoja për përmirësimin e sistemeve të ujësjellësve dhe kanalizimeve mund të arrijë nga 500 deri në 900 milionë euro, në varësi të shtrirjes së projektit dhe zonave që do të mbulohen.

• Kostoja e trajtimit të ujërave të ndotura dhe ndërtimi i objekteve të rinovuar mund të kërkojë investime të mëtejshme, të cilat mund të variojnë mes 200-400 milionë euro për ndërtimin e impianteve moderne.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• Buxheti shtetëror mund të mbulojë pjesërisht këto investime, por do të nevojitet financim i jashtëm, si grantet nga BE-ja dhe financimet nga institucione të tjera ndërkombëtare për të mbështetur ndërtimin e infrastrukturës dhe mbrojtjen e burimeve ujore.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja e përgjithshme për përmirësimin e infrastrukturës është e konsiderueshme, dhe do të kërkojë burime të shumta financiare, duke përfshirë financim të jashtëm dhe bashkëpunim me sektorin privat.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

• Përmirësimi i furnizimit me ujë të pastër do të kontribuojë në përmirësimin e shëndetit publik, duke ulur sëmundjet që lidhen me ujërat e ndotura.

• Krijimi i mundësive të reja për energji të rinovueshme, si energjia hidroelektrike, do të rrisë prodhimin e energjisë të qëndrueshme, duke ulur varësinë nga burimet energjetike të tjera dhe duke kontribuar në rritjen e qëndrueshmërisë energjetike.

• Zhvillimi i infrastrukturës rurale dhe përmirësimi i kushteve të jetesës për qytetarët dhe fermerët, duke mundësuar furnizim të qëndrueshëm me ujë dhe energji.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

• Vonesa në implementimin e projekteve mund të vonojë përfitimet dhe mund të krijojë paqartësi lidhur me aksesin në ujë dhe energji për disa qytetarë, sidomos në zonat rurale dhe të izoluara.

• Mungesa e koordinimit dhe menaxhimit të burimeve ujore mund të rrisë rrezikun e ndotjes dhe shkatërrimit të ekosistemeve natyrore.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi ekonomik dhe social i këtij projekti është i mundshëm dhe do të sjellë përfitime të mëdha për zhvillimin e qëndrueshëm të Shqipërisë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për qytetarët.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2030

• 2025-2027: Faza e parë e përmirësimit të sistemeve të ujësjellësve dhe kanalizimeve, me fokus në zonat më të prekura dhe më të varfëra.

• 2027-2030: i i projekteve të mëdha për trajtimin e ujërave dhe ndërtimin e impianteve moderne të trajtimit të ujërave të ndotura.

Vlerësimi: ⚠️ Afati është i arritshëm, por ndoshta do të ketë vonesa në realizimin e projekteve më të mëdha për shkak të financimit dhe logjistikës së zbatimit.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Burimet Ujore dhe Energjetike”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️

Përmirësimi i sistemeve të ujësjellësve dhe kanalizimeve, si dhe zhvillimi i burimeve ujore dhe energjetike, janë projekte të rëndësishme për Shqipërinë. Këto investime do të përmirësojnë cilësinë e jetesës dhe mbrojtjen e mjedisit, duke ofruar mundësi për energji të rinovueshme dhe furnizim të qëndrueshëm me ujë.

Megjithatë, kërkohet një angazhim i madh financiar dhe menaxhim i kujdesshëm i burimeve për të arritur qëllimet e parashikuara.