Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Akses në Arsim Parashkollor, Parauniversitar dhe Universitar për të GJITHË”

1. Qartësia e Premtimit✅ Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë: garantimi i aksesit në arsim parashkollor, parauniversitar dhe universitar për çdo individ, pa dallim, për të siguruar mundësi të barabarta për arsim në të gjitha nivelet. Ky objektiv synon të eliminojë barrierat e mundshme për fëmijët dhe të rinjtë për të vazhduar arsimin në çdo fazë të jetës së tyre.

Vlerësimi: ✅

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore⚠️ Gjendja aktuale e arsimit në Shqipëri:

Akses i kufizuar në arsim parashkollor: Pjesa më e madhe e fëmijëve të moshës parashkollore janë të regjistruar në çerdhe dhe kopshte, por shumë zona rurale kanë mungesë të kapaciteteve dhe infrastrukturës.

Probleme me cilësinë dhe mbulimin e arsimit parauniversitar: Shumë shkolla, veçanërisht në zona të izoluara dhe të varfëra, kanë mundësi të kufizuara për mësimdhënie dhe kushte të pamjaftueshme për zhvillim cilësor.

Mbështetje e kufizuar për arsimin universitar: Përveç mundësisë për të studiuar në universitete publike, shumë të rinj nuk mund të përballojnë shpenzimet për arsimin privat. Po ashtu, janë të kufizuara mundësitë për të rinjtë që vijnë nga grupe të margjinalizuara ose zona të thella.

Vlerësimi: ⚠️

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit✅ 1️⃣ Zgjerimi i Mundësive për Arsimin Parashkollor:

Ndërtimi dhe përmirësimi i çerdheve dhe kopshteve në zona të izoluara dhe rurale, për të siguruar që të gjithë fëmijët të kenë mundësi të zhvillohen që në moshën e hershme.

Kriteret e pranimit dhe mbështetje financiare për familjet e varfra për të siguruar që asnjë fëmijë të mos mbetet jashtë sistemit arsimor parashkollor.

✅ 2️⃣    Reforma dhe Përmirësimi i Arsimit Parauniversitar:

Përmirësimi i cilësisë së arsimit për të siguruar që çdo fëmijë të ketë mundësi të barabarta të ndjekë arsimin dhe të zhvillohet pa pengesa, duke u siguruar infrastrukturë të mirë dhe mësimdhënie të kualifikuar.

Zhvillimi i mundësive për transportin e fëmijëve nga zonat rurale për në shkolla të cilësisë më të lartë.

✅ 3️⃣    Rritja e Aksesit në Arsimin Universitar:

Fuqizimi i bursave dhe ndihmës financiare për studentët që vijnë nga familje me të ardhura të ulëta, për të mundësuar pjesëmarrjen e gjithsecilit në arsimin e lartë, pavarësisht mundësive ekonomike.

Përmirësimi i mundësive për arsim në distancë dhe përdorimi i teknologjisë për të ofruar mundësi studimi për studentët në zona të izoluara, pa kufizuar mundësitë e tyre për të mësuar.

Rritja e financimeve për universitetet publike për të mundësuar zgjerimin e kapaciteteve dhe rritjen e cilësisë së arsimit në të gjitha degët e studimit.

✅ 4️⃣    Implementimi i Politikave Inkluzive dhe të Barabarta:

Politika arsimore inkluzive që siguron mundësi për çdo fëmijë dhe të rinj, përfshirë ata me aftësi të kufizuara, ata që vijnë nga grupe të margjinalizuara dhe ata që kanë nevojë për mbështetje speciale.

Zbatimi i një strategjie gjithëpërfshirëse për të siguruar që çdo individ, pavarësisht prejardhjes dhe kushteve ekonomike, të ketë mundësi të ndjekë arsimin e duhur për zhvillimin e tij.

Vlerësimi: ✅

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit📊 Kostoja Buxhetore:

Përmirësimi dhe ndërtimi i infrastrukturës për arsimin parashkollor: Një investim i konsiderueshëm mund të kërkojë rreth 10-15 milionë euro në vit për të zgjeruar mundësitë për arsimin parashkollor dhe ndërtimin e kopshteve dhe çerdheve.

Përmirësimi i arsimit parauniversitar: Ky investim mund të shkojë deri në 50-70 milionë euro në vit për përmirësimin e kushteve dhe cilësisë së arsimit në shkolla.

Mbështetje financiare për arsimin universitar dhe rritja e bursave: Mund të kërkohet një investim shtesë prej 20-30 milionë euro në vit për rritjen e mundësive për bursat dhe mbështetje për studentët.

Kostot për zhvillimin e mundësive të mësimit në distancë: Ky proces mund të kërkojë një investim prej 5-10 milionë euro në vit për infrastrukturën dhe teknologjinë.

📊 Kapaciteti Fiskal:

PBB-ja e Shqipërisë është 25.2 miliardë euro, dhe buxheti i 2024 është rreth 6.6 miliardë euro. Pjesa e arsimit në këtë buxhet është afër 4%, dhe mundësia për të rritur financimin për arsim është e mundshme, veçanërisht nëse janë identifikuar burime shtesë financimi nga donatorët dhe burime të tjera.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja është e lartë dhe do të kërkojë një rritje të financimit për sektorin e arsimit. Mundësia e përdorimit të burimeve të jashtme financiare mund të jetë një mundësi për të mbuluar një pjesë të kësaj kostoje.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social✅ Ndikimi pozitiv:

Ky premtim do të ketë një ndikim të madh pozitiv në përfshirjen sociale dhe barazinë, duke siguruar mundësi të barabarta për zhvillimin e individëve në çdo nivel arsimor.

Rritja e aksesit në arsim do të ndikojë në zhvillimin e fuqisë punëtore dhe do të kontribuoni në përmirësimin e cilësisë së jetës dhe mundësive për individët.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

Ngadalësimi i implementimit për shkak të mungesës së burimeve financiare dhe kërkesës së lartë për investime mund të vonojë realizimin e premtimit.

Barriera kulturore dhe sociale në disa zona mund të pengojnë implementimin e mundësive arsimore për disa grupe të caktuara.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi është thelbësor dhe do të ketë efektet pozitive për shoqërinë dhe ekonominë e vendit.

6. Afati i Zbatimit📅 Afati i mundshëm: 2025-2028

• 2025-2026: Zhvillimi i mundësive për arsimin parashkollor dhe përmirësimi i infrastrukturës së shkollave.
• 2026-2027: Rritja e mbështetjes financiare për arsimin universitar dhe zhvillimi i mundësive për mësimin në distancë.
• 2027-2028: Sigurimi i aksesit universitar për çdo individ, përfshirë ata me nevoja speciale dhe grupet e margjinalizuara.

Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet me një planifikim të mirë dhe angazhim të qëndrueshëm.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Akses në Arsim Parashkollor, Parauniversitar dhe Universitar për të GJITHË”📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Premtimi për “Akses në Arsim Parashkollor, Parauniversitar dhe Universitar për Të GJITHË” është një objektiv shumë ambicioz, por i mundshëm dhe me ndikim të madh social dhe ekonomik. Implementimi i këtij premtimi do të kërkojë një angazhim të konsiderueshëm financiar dhe burime të mjaftueshme për zhvillimin e infrastrukturës, mbështetje për studentët dhe zhvillimin e mundësive për të gjithë individët.