Deklarata e Kryeministrit Rama për “90% të pemëve”, pjesërisht e vërtetë

10/06/20260

Në një konferencë me gazetarë europianë më 9 qershor 2026, kryeministri Edi Rama deklaroi me krenari se 90% e pemëve që shihen sot në rrugët e Tiranës janë mbjellë gjatë kohës kur ai ishte kryetar i Bashkisë Tiranë (2000-2011).Ai e lidhi këtë arritje me pastrimin e lumit Lana (132 mijë ton beton të hequr) dhe me vizionin për një qytet që balancon zhvillimin urban me natyrën, duke theksuar se Shqipëria doli nga komunizmi si një vend ekstremisht i varfër.Në periudhën 2000-2011, buxheti vjetor i Bashkisë Tiranë, sipas një vlerësimi orientues ishte relativisht modeste, mesatarisht 2-8 miliardë lekë. Alokimi për gjelbërim, parqe dhe mbrojtje mjedisi ishte shumë i ulët, rreth 5-20 milionë lekë në vit. Kjo do të thotë se kostoja totale e përafërt për të gjitha iniciativat e gjelbërimit gjatë 11-12 viteve nuk i kalonte 100-300 milionë lekë. Në ato kushte, numri i pemëve të mbjella ishte me siguri dhjetëra mijëra (jo qindra mijë), kryesisht përmes aksioneve simbolike, vullnetarëve dhe ndihmës së donatorëve si UNDP. Efekti vizual ishte i dukshëm, sepse qyteti u pastrua, hapësirat publike u rehabilituan dhe u mbollën pemë dekorative, por “90% e pemëve aktuale” duket një pretendim i vështirë për t’u mbështetur me të dhëna të sakta.Në kontrast, gjatë periudhës së Erion Veliajt (2015-2025), buxheti bashkiak u rrit ndjeshëm (15-35+ miliardë lekë në vit), ndërsa fushata “Tirana e Gjelbër” dhe “Pylli Orbital” sollën deklaratën e mbjelljes së 1 milion pemëve deri në 2023, me synim 2 milionë deri në 2030. Kostoja potenciale për një numër kaq të madh ishte shumë më e lartë, por u mbështet fort te fonde donatorësh, partneritete dhe mobilizim qytetar. Megjithatë, edhe këtu ka kritika për mbijetesën reale të pemëve dhe realizimin në terren.Vlerësimi final sipas informacionit të publikuar dge të disponueshëm na tregon se deklarata më lart është“Pjesërisht e vërtetë”.
Rama si kryebashkiak i Tiranës pati një kontribut të rëndësishëm dhe pionier në transformimin fillestar të Tiranës pas viteve ’90, me impakt cilësor në një kohë kur buxheti ishte shumë i kufizuar. Megjithatë, pretendimi i saktë “90%” është i ekzagjeruar dhe i vështirë për t’u verifikuar, sepse numri absolut i pemëve të mbjella në atë periudhë ishte modest krahasuar me rritjen e mëvonshme, pemët e reja të Veliajt dhe rritjen natyrale të pemëve ekzistuese. Pra, kjo deklaratë është një narrativë politike e fuqishme, por jo plotësisht e saktë në aspektin sasior.Teksti i përditësuar:Në një konferencë me gazetarë europianë më 9 qershor 2026, kryeministri Edi Rama deklaroi me krenari se 90% e pemëve që shihen sot në rrugët e Tiranës janë mbjellë gjatë kohës kur ai ishte kryetar i Bashkisë Tiranë (2000-2011). Ai e lidhi këtë arritje me pastrimin e lumit Lana (132 mijë ton beton të hequr) dhe me vizionin për një qytet që balancon zhvillimin urban me natyrën, duke theksuar se Shqipëria doli nga komunizmi si një vend ekstremisht i varfër.Në periudhën 2000-2011, buxheti vjetor i Bashkisë Tiranë, sipas një vlerësimi orientues ishte relativisht modeste, mesatarisht 2-8 miliardë lekë. Alokimi për gjelbërim, parqe dhe mbrojtje mjedisi ishte shumë i ulët, rreth 5-20 milionë lekë në vit. Kjo do të thotë se kostoja totale e përafërt për të gjitha iniciativat e gjelbërimit gjatë 11-12 viteve nuk i kalonte 100-300 milionë lekë. Në ato kushte, numri i pemëve të mbjella ishte me siguri dhjetëra mijëra (jo qindra mijë), kryesisht përmes aksioneve simbolike, vullnetarëve dhe ndihmës së donatorëve si UNDP. Efekti vizual ishte i dukshëm, sepse qyteti u pastrua, hapësirat publike u rehabilituan dhe u mbollën pemë dekorative, por “90% e pemëve aktuale” duket një pretendim i vështirë për t’u mbështetur me të dhëna të sakta.Në kontrast, gjatë periudhës së Erion Veliajt (2015-2025), buxheti bashkiak u rrit ndjeshëm (15-35+ miliardë lekë në vit), ndërsa fushata “Tirana e Gjelbër” dhe “Pylli Orbital” sollën deklaratën e mbjelljes së 1 milion pemëve deri në 2023, me synim 2 milionë deri në 2030. Kostoja potenciale për një numër kaq të madh ishte shumë më e lartë, por u mbështet fort te fonde donatorësh, partneritete dhe mobilizim qytetar. Megjithatë, edhe këtu ka kritika për mbijetesën reale të pemëve dhe realizimin në terren.Vlerësimi final sipas informacionit të publikuar dhe të disponueshëm na tregon se deklarata më lart është “Pjesërisht e vërtetë“.Rama si kryebashkiak i Tiranës pati një kontribut të rëndësishëm dhe pionier në transformimin fillestar të Tiranës pas viteve ’90, me impakt cilësor në një kohë kur buxheti ishte shumë i kufizuar. Megjithatë, pretendimi i saktë “90%” është i ekzagjeruar dhe i vështirë për t’u verifikuar, sepse numri absolut i pemëve të mbjella në atë periudhë ishte modest krahasuar me rritjen e mëvonshme, pemët e reja të Veliajt dhe rritjen natyrale të pemëve ekzistuese. Pra, kjo deklaratë është një narrativë politike e fuqishme, por jo plotësisht e saktë në aspektin sasior.Në fund nuk duhet të harrojmë se lejet e ndërtimit të dhëna gjatë 25 viteve janë rreth 3 herë më shumë nga sa lejon natyra (sipas studimit të ALTAX). Sipas analizës së tyre, sipërfaqja reale e ndërtimit në Tiranë arrin rreth 37 milionë m², ndërsa intensiteti i lejuar (30% i sipërfaqes urbane) është vetëm rreth 12.3 milionë m², pra 3 herë më shumë.Kjo tregon një presion të madh urbanistik që ka ulur hapësirat e gjelbra dhe ka rritur densitetin dhe ka krijuar sfida për mjedisin, infrastrukturën dhe cilësinë e jetës, pavarësisht iniciativave për mbjellje pemësh.Për këtë aspekt (lejet e ndërtimit dhe tejkalimin e intensitetit urban), meritën (ose përgjegjësinë) kryesore e kanë autoritetet vendore dhe qendrore gjatë periudhave të ndryshme, duke filluar nga Edi Rama si kryebashkiak (2000-2011) dhe më vonë si kryeministër, si dhe Erion Veliaj si kryetar i Bashkisë Tiranë (2015 e tutje), të cilët kanë miratuar dhe lejuar zhvillimin intensiv urban.Politikat e lejeve të ndërtimit, planifikimi urban dhe miratimet e projekteve të mëdha kanë qenë nën kontrollin e tyre, pavarësisht kontributeve në gjelbërim. Kjo krijon një kontrast midis narrativës së “qytetit të gjelbër” dhe realitetit të betonizimit intensiv.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *