Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Pajisja e çdo Shtetasi me Kartë Identiteti Dixhitale”

Ky premtim synon pajisjen e çdo shtetasi shqiptar me një kartë identiteti dixhitale deri në vitin 2026, e integruar me standardet e BE-së, për të përmirësuar administratën publike dhe për të garantuar një sistem të sigurt dhe efikas të identifikimit.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm, pasi ka një objektiv të qartë dhe një afat konkret (deri në vitin 2026). Përmban dy elemente kyçe:

1. Çdo shtetas shqiptar do të pajiset me kartë identiteti dixhitale.

2. Kartat do të jenë të integruara me standardet e BE-së.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe i matshëm.)

2. Analiza e Situatës Aktuale

📊 Situata në Shqipëri

Aktualisht, Shqipëria ka një sistem të identifikimit biometrik, ku kartat e identitetit përmbajnë të dhëna biometrike (fotografi, gjurmë gishtash, etj.).

Kartat e identitetit kanë një çip elektronik, por përdorimi i tyre për shërbime dixhitale është i kufizuar.

Shqipëria ka nënshkruar marrëveshje me BE për integrimin e sistemit të identifikimit, por ende nuk ka një platformë të plotë dixhitale të standardeve të BE-së.

BE ka standarde të reja për kartat e identitetit, të cilat përfshijnë:

• Siguri më të lartë kundër falsifikimeve.

• Integrim me shërbimet dixhitale (p.sh. firma elektronike, hyrje në shërbime publike online, etj.).

• Përdorim ndërkombëtar për lëvizjen e lirë.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Shqipëria ka një bazë të mirëfilltë për këtë projekt, por mungon integrimi me standardet e BE-së dhe një përdorim më i avancuar.)

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

Për të përmbushur këtë premtim, qeveria duhet të marrë masa të qarta:

1️⃣          Përditësimi i Infrastrukturës Teknologjike

Krijimi i një sistemi të centralizuar për identifikimin dixhital.

Integrimi i kartave të reja me databazën qeveritare dhe me sistemet e BE-së.

Përmirësimi i sigurisë kibernetike, për të parandaluar manipulimet apo vjedhjen e të dhënave.

2️⃣          Përmirësimi i Kartave të Identitetit

Përfshirja e çipave të sigurt elektronikë për përdorim në administratën publike dhe private.

Përputhshmëria me standardet e BE-së, për të mundësuar përdorimin e tyre në hapësirën Schengen.

3️⃣          Ligj dhe Rregullore të Reja

Ndryshimi i legjislacionit për të lehtësuar kalimin nga karta biometrike në kartë dixhitale multifunksionale.Detyrimi i institucioneve publike dhe private për të pranuar dhe përdorur kartën dixhitale për verifikim identiteti dhe shërbime.

4️⃣          Rritja e Përdorimit të Kartave Dixhitale

Integrimi i tyre në shërbimet publike online (taksat, sigurimet, aplikimet për dokumente, etj.).

Inkurajimi i përdorimit nga sektori privat (bankat, noteri, etj.).

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Masat janë të realizueshme, por kërkojnë investime dhe kohë për implementim.)

4. Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme

• Pajisjet dhe teknologjia e re: 10-15 milionë euro.

• Siguria kibernetike dhe mbrojtja e të dhënave: 5-8 milionë euro.

• Përditësimi i databazave dhe sistemeve qeveritare: 7-10 milionë euro.

• Fushata informimi dhe trajnime: 3-5 milionë euro.

Totali i parashikuar: 25-38 milionë euro.

📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kërkon fonde të konsiderueshme, por mund të mbulohet pjesërisht me financim nga BE.)

5. Kapacitetet Fiskale dhe Mundësia e Buxhetit

Shqipëria ka disa burime të mundshme financimi për këtë projekt:

• Fonde nga BE për dixhitalizimin dhe sigurinë kibernetike.

• Përfshirja e sektorit privat në implementimin e kartave dixhitale.

• Përdorimi i partneriteteve publike-private (PPP) për menaxhimin e kartave dixhitale.

📌 Vlerësimi: ✅ (E realizueshme me mbështetje financiare nga BE dhe sektorin privat.)

6. Përgjegjësitë për Zbatimin

✅ Ministria e Brendshme, Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) dhe Autoriteti i Mbrojtjes së të Dhënave do të jenë përgjegjëse për zbatimin e projektit.✅ Bashkëpunimi me BE dhe organizatat ndërkombëtare është thelbësor për integrimin me standardet europiane.

📌 Vlerësimi: ✅ (Institucionet përgjegjëse janë të qarta dhe kanë eksperiencë në projekte të ngjashme.)

7. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Përmirëson administratën publike duke reduktuar burokracinë dhe korrupsionin.✅ Rrit sigurinë e të dhënave dhe parandalon manipulimet në identifikimin e qytetarëve.✅ Mundëson shërbime më të shpejta dhe të sigurta, si regjistrimi në shkolla, transaksionet bankare, aplikimet për punë, etj.✅ Lehtëson udhëtimet dhe aksesin në shërbimet europiane për qytetarët shqiptarë.

📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është shumë pozitiv për shoqërinë dhe ekonominë.)

8. Afati i Zbatimit

📅 2026 është një afat ambicioz, por jo i pamundur nëse procesi fillon menjëherë.

• Dizajnimi dhe miratimi i sistemit: 2024-2025.

• Implementimi dhe shpërndarja: 2025-2026.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është ambicioz, por realizueshëm me angazhim të madh.)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Pajisja e Çdo Shtetasi me Kartë Identiteti Dixhitale”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Analiza e Situatës Aktuale: ⚠️🔹 Masat e Nevojshme për Zbatimin: ⚠️🔹 Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme: ⚠️🔹 Kapacitetet Fiskale: ✅🔹 Përgjegjësitë për Zbatimin: ✅🔹 Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️

Ky premtim është realizueshëm, por kërkon investime të mëdha dhe bashkëpunim me BE. Nëse zbatohet me sukses, do të përmirësojë administratën publike, do të rrisë sigurinë dhe do të lehtësojë jetën e qytetarëve shqiptarë.