Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Rritja e Buxhetit të Mbrojtjes”

Ky premtim synon rritjen e buxhetit të mbrojtjes të Shqipërisë, me qëllim forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të vendit dhe mbështetjen e integrimit në strukturat ndërkombëtare të sigurisë, duke synuar një nivel buxheti të krahasueshëm me mesataren e NATO-s. Ky është një premtim i orientuar për të përmirësuar sigurinë kombëtare dhe për të përmbushur angazhimet ndërkombëtare të Shqipërisë si anëtar i NATO-s.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm: rritja e buxhetit të mbrojtjes për të arritur nivelin mesatar të NATO-s, që synon forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Shqipërisë dhe përmbushjen e angazhimeve të NATO-s.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe i matshëm.)

2. Analiza e Situatës Aktuale

📊 Shqipëria është anëtare e NATO-s që nga vitit 2009 dhe ka angazhuar të forcojë kapacitetet mbrojtëse dhe të kontribuojë në sigurinë rajonale dhe ndërkombëtare. Pavarësisht nga angazhimi i Shqipërisë për të rritur buxhetin e mbrojtjes, shpenzimet e mbrojtjes janë ende nën mesataren e NATO-s. Në vitin 2023, buxheti i mbrojtjes ishte 2.1% e PBB-së, ndërsa mesatarja e NATO-s është rreth 2% e PBB-së.

• Shqipëria ka filluar të bëjë hapa drejt përmbushjes së kërkesave të NATO-s, por ka ende hapësirë për rritje, për të arritur nivelin e rekomanduar për të forcuar kapacitetet mbrojtëse dhe për të mbështetur angazhimet e sigurisë.

📌 Vlerësimi: ✅ (Shqipëria është në një fazë ku ka mundësi të rrisë buxhetin dhe të përmirësojë kapacitetet mbrojtëse, duke përmbushur angazhimet e NATO-s.)

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

⚠️ Për realizimin e këtij premtimi janë të nevojshme disa hapa të rëndësishëm:

• Rritja e alokimeve buxhetore për mbrojtjen: Kjo kërkon financim shtesë për sektorin e mbrojtjes, për të arritur nivelet e kërkuara nga NATO.

• Investime në modernizimin e forcave të armatosura: Kjo do të kërkojë blerjen e pajisjeve moderne dhe përmirësimin e infrastrukturës mbrojtëse, duke përfshirë pajisje të reja ushtarake dhe trajnimin e forcave të armatosura.

• Përmirësimi i planifikimit dhe menaxhimit të burimeve: Kjo do të kërkojë angazhim të institucioneve për të menaxhuar efektivisht shpenzimet dhe për të siguruar që rritja e buxhetit të jetë efektive dhe transparente.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Rritja e buxhetit dhe investimi në modernizimin e forcave të armatosura kërkojnë angazhim të konsiderueshëm nga qeveria dhe burime shtesë financiare.)

4. Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme

Për të realizuar këtë premtim dhe për të arritur nivelin mesatar të NATO-s për buxhetin e mbrojtjes, Shqipëria duhet të rrisë alokimin e buxhetit të mbrojtjes dhe të investojë në modernizimin e forcave të armatosura. Llogaritjet e mundshme janë si më poshtë:

• Përpjekja për të arritur 2% të PBB-së për mbrojtjen do të kërkonte rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen me rreth 50-100 milionë euro në vit, në varësi të rritjes së PBB-së.

• Investimet në pajisje ushtarake dhe modernizim mund të variojnë nga 100 milionë euro deri në 300 milionë euro për periudhën e ardhshme, për të përmbushur standardet e NATO-s.

Llogaritja e mundshme e shpenzimeve për rritjen e buxhetit të mbrojtjes:

1. Për rritjen e buxhetit të mbrojtjes: 50-100 milionë euro shtesë për vit.

2. Investimet në modernizim dhe pajisje: 100-300 milionë euro për periudhën 2024-2028.

5. Kapacitetet Fiskale dhe Mundësia e Buxhetit

Buxheti i Shqipërisë për vitin 2024 është 6.63 miliardë euro, dhe shpenzimet për mbrojtjen janë rreth 2.1% e PBB-së, që është afërsisht 140 milionë euro. Duke marrë parasysh që buxheti është në rritje, shpenzimet shtesë për mbrojtjen janë të mundshme, por mund të ketë ngarkesa shtesë për buxhetin e shtetit. Për këtë arsye, mund të kërkohen burime shtesë financiare ose financime të jashtme për të mbështetur këtë rritje.

📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Nëse nuk rriten burimet e financimit, ky premtim mund të shkaktojë ngarkesa shtesë për buxhetin e shtetit, duke kërkuar një menaxhim të kujdesshëm të shpenzimeve.)

6. Përgjegjësitë për Zbatimin

✅ Ky projekt do të drejtohet nga Ministria e Mbrojtjes, në bashkëpunim me Qeverinë dhe institucionet ndërkombëtare të sigurisë si NATO. Për realizimin e këtij premtimi, është e nevojshme që të bëhet një planifikim afatgjatë i burimeve dhe investimeve për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse.

📌 Vlerësimi: ✅ (Kërkon koordinim të ngushtë ndërmjet Ministrisë së Mbrojtjes dhe institucioneve ndërkombëtare për të siguruar mbështetje dhe mbikëqyrje.)

7. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Përfitimet:

• Forcimi i sigurisë kombëtare: Ky premtim mund të kontribuoni në përmirësimin e sigurisë kombëtare dhe në forcimin e pozicionit të Shqipërisë në strukturat ndërkombëtare të sigurisë.

• Angazhimet ndërkombëtare: Rritja e buxhetit të mbrojtjes do të ndihmojë Shqipërinë të përmbushë angazhimet ndaj NATO-s dhe të rrisë ndikimin e saj në politikën e sigurisë rajonale dhe globale.

• Krijimi i vendeve të punës: Rritja e investimeve në sektorin e mbrojtjes mund të krijojë mundësi për punësim dhe zhvillim të aftësive në sektorin e mbrojtjes dhe sigurisë.

📌 Vlerësimi: ✅ (Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë në forcimin e sigurisë dhe përmbushjen e angazhimeve ndërkombëtare të Shqipërisë.)

8. Afati i Zbatimit

📅 Afati për realizimin e këtij premtimi është 2026, duke përfshirë periudhën e rritjes graduale të buxhetit dhe investimeve në sektorin e mbrojtjes.

📌 Vlerësimi: ✅ (Afati është i realizueshëm dhe mund të arrihet me angazhim të duhur.)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Rritja e Buxhetit të Mbrojtjes”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Analiza e Situatës Aktuale: ✅🔹 Masat e Nevojshme për Zbatimin: ⚠️🔹 Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme: ⚠️🔹 Përgjegjësitë për Zbatimin: ✅🔹 Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon një planifikim të kujdesshëm të financave dhe burimeve të jashtme për të përmbushur kërkesat e NATO-s dhe për të siguruar një modernizim të qëndrueshëm të kapaciteteve mbrojtëse