Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Dyfishimi i Kapaciteteve Prodhues të Energjisë Elektrike”

Ky premtim synon rritjen e kapacitetit prodhues të energjisë elektrike në Shqipëri në raport me vitin 2013, duke përfshirë investime në burime të reja dhe diversifikimin e energjisë.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Objektiv i matshëm, por mungon një plan i detajuar zbatimi

• Përkufizimi i “dyfishimit” është i qartë, duke e krahasuar me vitin 2013.

• Mungon një strategji e qartë për realizimin: Nuk përcaktohet nëse rritja do të vijë nga hidrocentralet, energjia diellore, eoliare apo termocentralet.

📌 Vlerësimi: ✅ (Qëllim i qartë, por pa detaje teknike)

2. Krahasimi me Performancën e Qeverisë në Mandatin 2021-2025

⚠️ Dyfishimi ende nuk është arritur, por janë bërë disa hapa përpara

• Në vitin 2013, Shqipëria prodhonte rreth 7 TWh energji elektrike në vit.

• Në vitin 2025, prodhimi mesatar ishte rreth 8.5-9 TWh.

• Projekte si Karavasta dhe Spitalla kanë sjellë kapacitete të reja diellore, por këto mbeten të vogla krahasuar me nevojën për dyfishim.

• Në total, Shqipëria ka instaluar vetëm 400 MW kapacitet të ri në dekadën e fundit, shumë më pak se sa nevojitet për të arritur objektivin.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Përparim i kufizuar, larg dyfishimit)

3. Shpenzimet dhe Kostoja e Projektit

⚠️ Investim shumë i madh me sfida financiare

• Për të dyfishuar kapacitetin duhet të shtohen të paktën 8-10 TWh kapacitet të ri.

• Ky objektiv kërkon ndërtimin e 2,500-3,000 MW kapacitete të reja, kryesisht nga burimet e rinovueshme.

• Kostoja mesatare për 1 MW të instaluar është rreth 1-1.5 milionë euro për fotovoltaikët dhe më e lartë për hidrocentralet e reja.

• Në total, kostoja e projektit mund të arrijë në 3-5 miliardë euro.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Investime të larta, vështirësi për financim publik)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Përfitime afatgjata për tregun dhe ekonominë

• Siguria energjetike: Më pak varësi nga importet.

• Eksporti i energjisë: Potencial për të sjellë të ardhura shtesë.

• Punësim dhe industri: Rritja e industrisë së ndërtimit dhe mirëmbajtjes së burimeve të rinovueshme.

📌 Vlerësimi: ✅ (Përfitime afatgjata për ekonominë dhe konsumatorët)

5. Kapacitetet Fiskale dhe Financimi

⚠️ Nevojiten investime private dhe mbështetje ndërkombëtare

• Shqipëria nuk ka mundësi ta financojë vetë këtë projekt pa investime të huaja.

• PPP-të dhe kreditë nga BE ose institucionet financiare ndërkombëtare janë të domosdoshme për realizimin e premtimit.

• Rreziku i borxhit publik rritet nëse projektet mbështeten nga buxheti shtetëror.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Pa fonde të huaja, premtimi është i vështirë për t’u realizuar)

6. Afati i Zbatimit

⚠️ Afati 4-8 vjet është shumë ambicioz

• Deri tani, Shqipëria ka instaluar më pak se 500 MW kapacitete të reja në dekadën e fundit.

• Dyfishimi i kapaciteteve kërkon një ritëm shumë më të lartë investimesh.

• Nëse Shqipëria vijon me ritmin aktual, ky objektiv nuk do të arrihet as në 15 vjet.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afat optimist, rrezik i lartë për vonesa)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Dyfishimi i Kapaciteteve Prodhues të Energjisë Elektrike”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (Matshëm, por pa strategji të detajuar)

• Krahasimi me Mandatin 2021-2025: ⚠️ (Ende shumë larg objektivit)

• Shpenzimet dhe Kostoja: ⚠️ (Investime shumë të larta)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Përfitime afatgjata për ekonominë dhe konsumatorët)

• Kapacitetet Fiskale dhe Financimi: ⚠️ (Pa fonde të huaja, realizimi është i vështirë)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Rrezik i madh për vonesa)

Ky premtim është një objektiv i rëndësishëm, por realizimi i tij brenda një mandati qeverisës është i pamundur pa investime masive dhe një strategji të qartë për burimet energjetike.

Aktualisht, Shqipëria është larg dyfishimit të kapaciteteve, dhe ritmi aktual i investimeve nuk e mbështet këtë premtim. Për të arritur këtë objektiv, nevojitet një rritje drastike e investimeve në energji të rinovueshme, me mbështetje të fortë financiare nga jashtë.