Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Shqipëria Sovrane në Energji”

Ky premtim synon që Shqipëria të mos ketë më nevojë për import të energjisë dhe të bëhet një vend eksportues, duke garantuar sigurinë dhe pavarësinë energjetike.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtim ambicioz, por i paqartë në mekanizmat e realizimitSovraniteti energjetik është një objektiv madhor, por premtimi nuk shpjegon qartë se si do të arrihet. Shqipëria aktualisht varet nga kushtet klimatike për prodhimin e energjisë elektrike dhe importon sasi të konsiderueshme gjatë periudhave të thatësirës. Për t’u bërë eksportues neto, duhet:

• Rritje e kapaciteteve prodhuese të burimeve të rinovueshme.

• Zhvillimi i infrastrukturës së magazinimit të energjisë.

• Diversifikimi i burimeve energjetike për të shmangur varësinë nga hidrocentralet.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë, por pa plan të detajuar zbatimi)

2. Krahasimi me Performancën e Qeverisë në Mandatin 2021-2025

⚠️ Ende larg sovranitetit energjetik

• Në vitin 2022 dhe 2025, Shqipëria importoi mesatarisht 15-20% të energjisë së saj për shkak të thatësirave dhe mungesës së rezervave të ruajtjes së energjisë.

• Pavarësia energjetike nuk është e garantuar për shkak të dominimit të hidrocentraleve, që prodhojnë rreth 95% të energjisë elektrike. Në periudha të thata, vendi detyrohet të importojë me çmime të larta.

• Projekte si Karavasta dhe Spitalla janë në zhvillim, por nuk kanë ndikuar ende në bilancin energjetik.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Progres i pamjaftueshëm deri më tani)

3. Shpenzimet dhe Kostoja e Projektit

⚠️ Kosto shumë e lartë dhe nevojë për investime të mëdhaPër të arritur sovranitetin energjetik dhe për të eksportuar energji, Shqipëria duhet të:

• Shtojë të paktën 3-4 GW kapacitete të reja prodhimi, kryesisht nga dielli dhe era.

• Krijojë sisteme të ruajtjes së energjisë (bateri industriale ose hidrocentrale me pompim).

• Investojë në përmirësimin e rrjetit të shpërndarjes.

💰 Kostoja totale për këto investime mund të shkojë nga 3 deri në 5 miliardë euro, një barrë e madhe për buxhetin shtetëror.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Investime të larta fillestare, por kthim afatgjatë)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Potencial për përfitime afatgjata

• Reduktimi i importeve: Më pak varësi nga çmimet e tregut ndërkombëtar.

• Eksporti i energjisë: Potencial për të gjeneruar të ardhura nga shitja e energjisë.

• Punësim: Krijimi i vendeve të reja të punës në sektorin energjetik.

📌 Vlerësimi: ✅ (Përfitime afatgjata për ekonominë dhe konsumatorët)

5. Kapacitetet Fiskale dhe Financimi

⚠️ Pa investime të huaja, premtimi është vështirë i realizueshëm

• Shqipëria nuk ka kapacitetet financiare për të financuar e vetme këtë transformim.

• Nevojiten partneritete publike-private dhe financime nga BE apo organizata ndërkombëtare.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Mungesë burimesh të qarta financiare)

6. Afati i Zbatimit

⚠️ Afati 4-8 vjet është optimist, por kërkon ritëm më të lartë investimesh

• Nëse Shqipëria vazhdon me ritmin aktual të investimeve, do t’i duhet të paktën 15 vjet për të arritur pavarësinë energjetike.

• Në mungesë të magazinimit të energjisë, vendi do të vazhdojë të importojë në periudha të thatësirës.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Rrezik i madh për vonesa)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Shqipëria Sovrane në Energi”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.5/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (Ambicioz, por pa detaje për realizimin)

• Krahasimi me Mandatin 2021-2025: ⚠️ (Ende larg sovranitetit energjetik)

• Shpenzimet dhe Kostoja: ⚠️ (Investime shumë të larta)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Përfitime afatgjata për ekonominë dhe konsumatorët)

• Kapacitetet Fiskale dhe Financimi: ⚠️ (Mungesë burimesh të qarta financiare)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Rrezik për vonesa të mëdha)

Ky premtim është një objektiv i rëndësishëm për të ardhmen e Shqipërisë, por aktualisht mbetet i vështirë për t’u realizuar brenda një mandati qeverisës. Pavarësia energjetike kërkon investime të mëdha, zhvillim të infrastrukturës së ruajtjes dhe përmirësim të rrjetit të shpërndarjes. Pa një strategji të qartë financimi dhe investimesh të shpejta, Shqipëria do të vazhdojë të importojë energji në periudha të thatësirës.