Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “700 km Rrugë të Reja në Shqipëri”

Ky premtim synon ndërtimin e 700 km rrugë të reja në Shqipëri, duke përfshirë segmente strategjike si Rruga e Bregut Dhërmi-Sarandë, Tiranë-Krujë dhe Rruga Berat-Çorovodë, të cilat do të ndërtohen sipas standardeve europiane. Qëllimi është përmirësimi i lidhjeve rrugore dhe rritja e aksesit në zona të rëndësishme të vendit, për të mundësuar zhvillim ekonomik dhe turistik në këto rajone.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm:Premtimi është i qartë dhe i matshëm pasi specifikon ndërtimin e 700 km rrugë të reja, përfshirë disa segmente strategjike të rëndësishme. Ky premtim mund të matet për sa i përket kilometrazhit të ndërtuar dhe përfunduar, duke siguruar një pikë të qartë dhe të matshme për realizimin e tij.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë dhe i matshëm)

2. Shpenzimet dhe Kostoja e Ndërtimit të Rrugëve të Reja

⚠️ Shpenzimet mund të jenë të mëdha:Ndërtimi i 700 km rrugë të reja kërkon financim të konsiderueshëm për infrastrukturën, projektimin dhe punimet. Disa ekspertë flasin për kosto mesatare nga 5 deri në 10 milionë euro për kilometër, në varësi të llojit të rrugës, terrenit dhe përpjekjeve për të siguruar standarde të larta europiane. Kjo do të thotë se për ndërtimin e 700 km rrugë, kostoja totale mund të variojë nga 3.5 deri në 7 miliardë euro.

Megjithatë, kjo është një shifër që është në varësi të realizimit të projektit dhe mund të rritet nëse afatet e ndërtimit tejkalohen. Rritja e kostove mund të lidhet me vonesat që shpesh ndodhin për shkak të faktorëve të ndryshëm, përfshirë procedurat e tenderimit, vonesa në financim ose rritje të çmimeve të materialeve ndërtuese dhe të punës. Pra, ka një rrezik që kostoja të rritet dhe që realizimi i premtimit të kërkojë më shumë burime financiare sesa parashikohej në fillim.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Kosto e lartë dhe rrezik rritjeje të shpenzimeve për shkak të vonesave dhe afateve të tejzgjatura)

3. Kapacitetet Fiskale dhe Burimet Financiare

⚠️ Kapacitetet fiskale mund të jenë sfidë për realizimin e këtij premtimi:Për financimin e ndërtimit të 700 km rrugë të reja, qeveria do të duhet të sigurojë burime të mjaftueshme financiare. Për këtë qëllim, mund të kërkohet përdorimi i borxhit publik dhe mundësia e financimit nga partnerët ndërkombëtarë, si dhe nga fondet e Bashkimit Europian, për të mbuluar një pjesë të kostos. Megjithatë, si rezultat i rritjes së kostove për shkak të vonesave, mund të ketë një kërkesë shtesë për financim.

Kjo mund të krijojë një barrë shtesë për buxhetin e shtetit dhe mund të kërkojë një menaxhim të kujdesshëm të burimeve fiskale, si dhe ristrukturim të planifikimit fiskal për të ruajtur qëndrueshmërinë e financave publike.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Nevojiten burime të mjaftueshme dhe menaxhim i kujdesshëm i kapaciteteve fiskale për të shmangur barrën shtesë)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik dhe rritjen e aksesit:Ndërtimi i 700 km rrugëve të reja ka mundësinë të krijojë përfitime të mëdha ekonomike dhe sociale, duke përmirësuar infrastrukturën e transportit dhe lidhjet e brendshme të vendit. Kjo do të përmirësojë aksesin në rajone të rëndësishme, do të mbështesë zhvillimin e turizmit dhe sektorëve të tjerë ekonomikë, si dhe do të ulë kohën e udhëtimit dhe kostot e transportit. Gjithashtu, ndërtimi mund të krijojë mundësi të reja punësimi në sektorin e ndërtimit dhe në sektorë të lidhur, duke kontribuar në zhvillimin ekonomik të rajoneve përkatëse.

Megjithatë, është e rëndësishme të vihet theksi te ndikimi afatgjatë në ekonominë e qëndrueshme dhe uljen e kostove për qytetarët dhe bizneset. Rrugët që do të ndërtohen duhet të ofrojnë mundësi për rritjen e efikasitetit në transport dhe në dërgimin e mallrave dhe pasagjerëve, por gjithashtu duhet të ndihmojnë në uljen e kostos totale të transportit për bizneset dhe për konsumatorët.

📌 Vlerësimi: ✅ (Përfitime të dukshme ekonomike dhe sociale, por kërkohet fokus te ulja e kostove për qytetarët dhe bizneset)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Vullneti politik dhe kapaciteti administrativ janë të rëndësishëm për realizimin e këtij projekti:Ky premtim ka mbështetje të dukshme nga qeveria dhe është pjesë e strategjisë së zhvillimit të infrastrukturës. Qeveria ka shprehur angazhim për përmirësimin e rrugëve dhe transportit, duke siguruar një vullnet të fortë politik dhe kapacitete administrativ të forta. Megjithatë, implementimi kërkon koordinim të mirë mes institucioneve të ndryshme dhe një menaxhim të veçantë të projekteve për të siguruar cilësinë dhe in në kohë.

Në këtë kontekst, është e rëndësishme që vullneti politik të përkthehet në mundësi konkrete për realizimin e projektit, duke shmangur çdo formë të vonesave apo korrupsionit, të cilat mund të çojnë në rritje të mëtejshme të kostove dhe vonesa të tjera në .

📌 Vlerësimi: ✅ (Vullnet i fortë politik dhe kapacitete administrativ të forta)

6. Afati i Zbatimit

⚠️ Afati i realizimit mund të jetë sfidues:Afati për realizimin e këtij premtimi mund të jetë ambicioz, pasi ndërtimi i 700 km rrugë kërkon kohë për studime paraprake, procedura tenderimi dhe ndërtimin efektiv të infrastrukturës. Faktorët si vonesat në procedura tenderimi, çështjet burokratike dhe ndërlikimet teknike mund të sjellin vonesa të tjera, të cilat mund të rrisin kostot e ndërtimit.

Gjithashtu, afatet e tejzgjatura mund të kenë ndikim negativ në mbështetjen e zhvillimit ekonomik dhe mund të ndikojnë në qëndrueshmërinë ekonomike të shtetit. Vonesa të tilla mund të çojnë në rritje të mëtejshme të kostove për qytetarët dhe bizneset, për shkak të një infrastrukture të dobët që vonohet të kompletohet.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afat ambicioz që mund të sjellë vonesa dhe nevojë për fleksibilitet)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “700 km Rrugë të Reja”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (Premtim i qartë dhe i matshëm)

• Shpenzimet dhe Kostoja e Ndërtimit: ⚠️ (Kosto e lartë dhe mundësi rritjeje të kostove për shkak të vonesave dhe afateve të tejzgjatura)

• Kapacitetet Fiskale: ⚠️ (Nevojiten burime të mjaftueshme dhe menaxhim i kujdesshëm i kapaciteteve fiskale)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Përfitime të dukshme, por kërkohet fokus te ulja e kostove për qytetarët dhe bizneset)

• Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Angazhim i fortë politik dhe administrativ)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat ambicioz që mund të sjellë vonesa dhe nevojë për fleksibilitet)

Ky premtim është i mundshëm për realizim, por përmbushja e tij mund të përballet me sfida të mëdha, veçanërisht për shkak të kostove të larta dhe mundësisë për vonesa që mund të ndikojnë në mbështetje ekonomike dhe qëndrueshmërinë e financave publike.