Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Rritjen e Pensioneve mesatare në 400 Euro deri në vitin 2030”

Premtimi: “Pensioni mesatar do të arrijë në 400 euro deri në vitin 2030, për ata që kanë paguar sigurime të plota.”

1. Qartësia e Premtimit ✅

Premtimi synon një pension mesatar prej 400 euro për ata me sigurime të plota deri në vitin 2030.

Problematika: Nuk përshkruan burimin e financimit dhe strategjinë për të siguruar fondet.

• Vlerësimi:5/5

2. Përfaqësimi i Pensionistëve me Sigurime të Plota ⚠️

Të dhënat:

• Numri total i pensionistëve: 722,000

• Pensionistë me pensione të plota: 433,200 (60%)

• Pensionistë me pensione të pjesshme: 288,800 (40%)

Problematika: Premtimi fokusohet vetëm te pensionistët me sigurime të plota, duke anashkaluar ata me pensione të pjesshme.

• Vlerësimi:0/5

3. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Sistemi aktual i pensioneve mbulohet nga buxheti i shtetit, pasi kontributet nuk janë të mjaftueshme.

Nevojiten reforma si:

• Rritja e moshës së pensionit ose ndryshimi i formulës së llogaritjes.

• Luftë ndaj informalitetit për të rritur kontributet.

• Vlerësimi:2/5

4. Llogaritja e Kostove ⚠️

Pensionet e Plota (60%)

Pensioni mesatar aktual: 270 euro

Rritja e nevojshme: 130 euro/pensionist

Kosto totale vjetore: 675 milionë euro

Pensionet e Pjesshme (40%)

Pensioni mesatar aktual: 180 euro

Rritja e nevojshme: 220 euro/pensionist

Kosto totale vjetore: 763 milionë euro

Kostoja totale për zbatimin e premtimit: 1.438 miliardë euro në vit

Problematika: Kjo vlerë është shumë e lartë krahasuar me të ardhurat aktuale të sigurimeve shoqërore.

• Vlerësimi:8/5

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

Pozitiv: Rrit fuqinë blerëse të pensionistëve, redukton varfërinë.

Negativ: Rrezikon rritjen e borxhit publik dhe inflacionit.

Vlerësimi: 4.2/5

6. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ✅

Ka vullnet politik, por sfida fiskale mbetet.

Administrata duhet të reformohet për ta bërë të qëndrueshme.

• Vlerësimi:0/5

7. Afati i Zbatimit deri në 2030 ⚠️

Afati është teknikisht i mundshëm, por do të kërkojë rritje të qëndrueshme ekonomike dhe fiskale.

• Vlerësimi:5/5

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 2.8/5

✅ Qartësia e Premtimit: 4.5/5⚠️ Përfaqësimi i Pensionistëve me Sigurime të Plota: 3.0/5⚠️ Korniza Ligjore dhe Institucionale: 3.2/5⚠️ Mbështetja Financiare dhe Kostoja: 2.8/5✅ Ndikimi Ekonomik dhe Social: 4.2/5✅ Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: 4.0/5⚠️ Afati i Zbatimit: 3.5/5

🔹 A është premtimi realist?

Po, por  kostoja prej 1.4 miliardë euro në vit e bën të vështirë zbatimin pa reforma të thella fiskale dhe pensionale.

Sistemi aktual i pensioneve nuk mund ta mbulojë vetëm me kontributet aktuale.

🔹 Çfarë duhet bërë për ta realizuar?✅ Lufta ndaj informalitetit në tregun e punës për të rritur kontributet.✅ Reformimi i skemës së pensioneve për të garantuar qëndrueshmërinë financiare.✅ Krijimi i burimeve alternative të financimit, si rritja e PBB-së dhe ndihma nga BE.

🔹 Premtimi është i matshëm dhe i dëshirueshëm, por aktualisht jo i qëndrueshëm financiarisht.Pa reforma fiskale dhe sigurime shoqërore të avancuara, ky premtim ka rrezik të mbetet pjesërisht i paplotësuar