Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Për rritjen e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në 35 miliardë euro deri në vitin 2030”

Ky premtim kërkon një analizë të detajuar mbi fizibilitetin e tij, duke u mbështetur në ritmet e rritjes ekonomike, sektorët e mundshëm për zhvillim, dhe faktorët që mund ta ndikojnë këtë proces. Më poshtë po paraqesim analizën në formatin e kërkuar, duke përfshirë të dhënat e kërkuara.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.

• PBB në 2024: 2 miliardë euro

• Objektivi për 2030: 35 miliardë euro

• Rritja e kërkuar në vlerë absolute: +9.8 miliardë euro

• Rritja mesatare vjetore e kërkuar (CAGR): 𝐶𝐴𝐺𝑅=(3525.2)17−1 ≈ 86%

📌 Për të arritur objektivin, Shqipëria duhet të ketë një rritje mesatare ekonomike prej 4.86% në vit deri në vitin 2030.

2. Krahasimi me Rritjen Aktualë

• Rritja ekonomike në 2023: 94%

• Rritja mesatare 2015-2023: 5%-4%

⚠️ Problemi: Nëse Shqipëria vazhdon me një rritje prej 4%, PBB në 2030 do të ishte rreth 33 miliardë euro, duke mos e arritur objektivin prej 35 miliardë euro.

Vlerësimi: ⚠️ (Mund të jetë arritshëm, por kërkon një rritje më të lartë se mesatarja historike)

3. Faktorët Kryesorë të Rritjes

🔹 Investimet dhe Infrastruktura:Nëse projektet infrastrukturore të mëdha (rrugë, hekurudha, porte, energji) realizohen me efikasitet, mund të ndikojnë pozitivisht në rritjen ekonomike. Këto investime mund të krijojnë mundësi të reja për sektorët e transportit dhe energjisë, të cilat do të ndihmojnë në përshpejtimin e rritjes së PBB-së.

🔹 Investimet e Huaja Direkte (IHD):Aktualisht, IHD janë rreth 1 miliard euro në vit. Për të përshpejtuar rritjen ekonomike, IHD duhet të arrijnë të paktën 1.5-2 miliardë euro në vit, duke u fokusuar në sektorët strategjikë si energjia e rinovueshme dhe teknologjia.

🔹 Produktiviteti dhe Reforma Strukturore:Ekonomia shqiptare ka nevojë për një zhvendosje nga modelet e varura nga ndërtimi dhe remitancat drejt prodhimit, teknologjisë dhe eksportit. Rritja e kapitalit njerëzor dhe teknologjisë do të ndikojë në një rritje të qëndrueshme dhe afatgjatë të PBB-së.

🔹 Migrimi dhe Fuqia Punëtore:Me uljen e popullsisë së punës dhe emigrimin e vazhdueshëm, mungesa e fuqisë punëtore mund të ndikojë në ngadalësimin e rritjes. Duhet një politikë për kthimin e diasporës dhe përmirësimin e kushteve të punës në sektorë që janë më të ndjeshëm ndaj mungesës së fuqisë punëtore.

🔹 Politikat Fiskale dhe Monetare:Për të ruajtur stabilitetin makroekonomik, politika fiskale duhet të jetë balancuese, duke siguruar investime pa rritur borxhin në nivele të rrezikshme. Po ashtu, politikat monetare duhet të mbështesin rritjen e qëndrueshme të investimeve dhe ndihmën ndaj sipërmarrjeve për t’u rritur.

Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon investime dhe reforma të thella për të mbajtur ritmin)

4. Krahasimi me Rajonin

📌 Rritja mesatare ekonomike e vendeve fqinje (2023-2030):

• Kosova: 4.5%

• Maqedonia e Veriut: 3.5%-4%

• Serbia: 3.8%-4.2%

• Mali i Zi: 3.5%-4.5%

Nëse Shqipëria synon një rritje prej 4.86%, ajo duhet të jetë lider në rritjen ekonomike në rajon, që do të krijonte mundësi për të tërhequr më shumë investime dhe për të zhvilluar më tej sektorët kyçë të ekonomisë.

5. A është Objektivi i arritshëm?

Kriteri	Vlerësimi
Bazuar në trendet historike	⚠️ (Kërkon rritje më të lartë se mesatarja e dekadës së fundit)
Nëse mbështetet nga investime dhe reforma	✅ (Mund të arrihet me politika të forta për investime dhe produktivitet)
Nëse nuk ndryshon dinamika e ekonomisë	❌ (Do të arrijë rreth 33 miliardë euro, jo 35 miliardë)

🔹 Rritja në 35 miliardë euro deri në 2030 është e mundshme, por kërkon një ritëm më të shpejtë se rritja historike.🔹 Politikat e investimeve, reformat strukturore, dhe ndalimi i migrimit ekonomik janë vendimtare për realizimin e këtij objektivi.🔹 Pa ndërhyrje të forta, rritja e parashikuar do të jetë më afër 33 miliardë eurove, duke mos arritur objektivin e 35 miliardë eurove.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Rritjen e PBB-së

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅

• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon koordinim dhe mund të përballet me pengesa ligjore dhe burokraci)

• Mbështetja Financiare: ⚠️ (E mundur, por kërkon rritje të qëndrueshme të IHD dhe menaxhim efikas të fondeve)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅

• Vullneti Politik: ✅

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat i shkurtër, kërkon implementim gradual)

• Ndikimi në Cilësinë e Jetesës: ✅

Ky objektiv është i mundshëm nëse investimet dhe politikat fiskale dhe monetare janë të përshtatshme dhe të qëndrueshme. Megjithatë, është e nevojshme që Shqipëria të rrisë shkallën e investimeve dhe të realizojë reforma të thella për të mbajtur një ritëm të qëndrueshëm rritjeje