Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Rishikimi i Afateve të Koncesioneve”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

 Premtimi është i qartë dhe konkret. Ai parashikon ndryshime në ligjin për koncesionet, duke përcaktuar kategori të ndryshme për afatet e kontratave dhe duke përcaktuar se cilët organe do të kenë autoritetin për të miratuar këto kontrata bazuar në kohëzgjatjen e tyre. Gjithashtu, premton një rritje të kontrollit demokratik dhe pjesëmarrjen e qytetarëve në vendimmarrje për projektet afatgjata që prekin interesat e përgjithshme.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.8/5)

 Aktualisht, procesi i dhënies së koncesioneve në Shqipëri është shpesh i diskutueshëm për sa i përket transparencës dhe kontrollit demokratik. Disa koncesione janë dhënë për periudha të gjata, duke lënë hapësirë për abuzime dhe përfitime të padrejta për investitorët, ndërsa ndonjëherë kanë pasur ndikime negative në menaxhimin e pronës publike dhe interesat e qytetarëve.

🔹 Problemet kryesore:

1. Afatet shumë të gjata të kontratave koncesionare që kufizojnë mundësitë për rishikim dhe përmirësim.
2. Mungesa e një mekanizmi të qartë dhe të fuqishëm për mbikëqyrjen dhe kontrollin e këtyre kontratave.
3. Rreziku i lidhjes së kontratave të paarsyeshme që mund të cënojnë interesat e shtetit dhe qytetarëve.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.9/5)

 Për të realizuar këtë premtoj, janë të nevojshme disa hapa të qartë dhe të qëndrueshëm:

🔹 Ndryshimi i ligjit për koncesionet. Ky ndryshim ligjor është kyçi në implementimin e këtij plani. Ai do të krijojë një sistem të qartë dhe të rregulluar për dhënien e koncesioneve sipas afateve të përcaktuara dhe do të sigurojë që organet përkatëse të kenë një rol më të fuqishëm në miratimin e këtyre kontratave.

🔹 Përcaktimi i procedurave të miratimit sipas afateve. Procedurat e ndryshme për dhënien e koncesioneve në përputhje me afatet e parashikuara (Këshilli i Ministrave, Parlamenti me shumicë të thjeshtë, shumicë të cilësuar, dhe referendum) janë një masë e nevojshme për të garantuar një kontroll më të madh dhe një proces transparent dhe demokratik.

🔹 Krijimi i një mekanizmi të fortë mbikëqyrjeje: Kjo do të ndihmojë për të siguruar që kontratat koncesionare të jenë në përputhje me ligjin dhe interesat e qytetarëve dhe shtetit.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Ndryshimi i ligjit për koncesionet	1 – 2	Buxheti i Shtetit
Krijimi i strukturave mbikëqyrëse dhe administratës së re	2 – 3	Buxheti i Shtetit, mundësisht donatorë ndërkombëtarë
Implementimi i procedurave të reja të miratimit	1 – 2	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	4 – 7	Buxheti i Shtetit, fonde ndërkombëtare

🔹 Burimet e mundshme financimi. Ky projekt mund të financohet nga buxheti i shtetit dhe mund të përfshijë fonde ndërkombëtare për krijimin e strukturave të mbikëqyrjes dhe administratës së re. Pjesa më e madhe e kostos lidhet me krijimin e një mekanizmi të fuqishëm për mbikëqyrjen dhe monitorimin e procesit të dhënies dhe menaxhimit të koncesioneve.

🔹 Rrezik. Një rrezik i mundshëm është mungesa e burimeve financiare dhe vonesat në miratimin e legjislacionit përkatës. Mund të ketë gjithashtu rezistencë nga grupe të interesit që përfitojnë nga afatet e gjata të kontratave koncesionare.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

🔹 Ndikimet pozitive

• Rritja e kontrollit demokratik dhe transparencës: Kjo nismë do të përmirësojë sistemin e dhënies së koncesioneve dhe do të sigurojë që kontratat të jenë në përputhje me interesat e shtetit dhe qytetarëve, duke përfshirë mundësinë e pjesëmarrjes më të madhe të qytetarëve në procesin e vendimmarrjes.
• Përmirësimi i menaxhimit të pronës publike: Kufizimi i afateve të kontratave dhe rregullimi i procedurave do të mundësojnë një menaxhim më të mirë të resurseve publike, duke parandaluar abuzimet dhe favorizimet që mund të ndodhin me afate shumë të gjata.

Rritja e besimit në qeverisje dhe investime: Proceset e qarta dhe të rregulluara do të ndihmojnë në krijimin e një mjedisi të qëndrueshëm për investime dhe zhvillim të qëndrueshëm ekonomik.

🔹 Rreziqe të mundshme

• Rezistenca nga ata që përfitojnë nga afatet e gjata: Grupi që ka përfituar nga kontratat e gjata mund të bëjë presion për të penguar ndryshimet ligjore dhe mund të krijohet një situatë e tensionuar.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.8/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Hartimi i ndryshimeve ligjore dhe miratimi i ligjit të ri për koncesionet.
Faza 2	2026 – 2027	Krijimi i mekanizmave për mbikëqyrjen e kontratave dhe implementimi i procedurave të reja.
Faza 3	2027 – 2028	Fillimi i zbatimit të procedurave për dhënien e koncesioneve në përputhje me afatet e reja.
Faza 4	2028 – 2029	Monitorimi dhe vlerësimi i ndikimit të ndryshimeve ligjore dhe administratës së re.

🔹 Sfida kryesore. Një sfidë e mundshme është krijimi i një ekipi të pavarur dhe të fuqishëm që mund të garantojë implementimin e suksesshëm të këtij plani. Një tjetër sfidë është sigurimi i angazhimit të duhur nga Parlamenti dhe autoritetet përkatëse.

Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.9/5

Kategoria	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	5
Situata Aktuale	4.8
Masat për Zbatimin	4.9
Kostoja dhe Financimi	4.5
Ndikimi Ekonomiko-Social	5
Afati i Zbatimit	4.8

Ky premtim ka një ndikim të jashtëzakonshëm për të përmirësuar menaxhimin e koncesioneve në Shqipëri, duke rritur transparencën, kontrollin demokratik, dhe mbrojtjen e interesave të qytetarëve dhe shtetit.Me një implementim të qartë dhe një mbikëqyrje të rreptë, ky ndryshim ligjor mund të çojë në një menaxhim më të drejtë dhe të qëndrueshëm të resurseve publike dhe mund të rrisë besimin në sistemin ekonomik dhe administrativ të Shqipërisë