Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Auditimi i Kontratave Koncesionare”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

 Premtimi është i qartë dhe specifik, duke përshkruar se do të shpallet një konkurs ndërkombëtar për auditimin e të gjitha kontratave koncesionare që nga viti 1992, me fokus në shqyrtimin e kontratave aktive dhe atyre që kanë përfunduar.

Po ashtu, premtohet ndërmarrja e veprimeve për zgjidhjen e kontratave që nuk përmbushin kriteret ligjore dhe kërkimin e rimbursimit për kontratat që kanë cënuar interesat e shtetit. Ky është një plan konkret për të përmirësuar transparencën dhe mbrojtjen e interesave të shtetit.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.8/5)

 Aktualisht, ka pasur shumë shqetësime dhe kritika për mënyrën se si janë dhënë disa kontrata koncesionare në Shqipëri. Pjesa më e madhe e këtyre kontratave është shpallur pa një auditim të thelluar dhe ka pasur raporte për mungesë transparence dhe favore të mundshme për disa grupe të interesit. Shumë kontrata kanë qenë të paqarta ose të dëmshme për interesat e shtetit, duke krijuar dyshime mbi ligjshmërinë dhe qëllimet pas tyre.

🔹 Problemet kryesore:

1. Mungesa e auditimit të detajuar të kontratave koncesionare.

2. Nuk ka pasur një mekanizëm të qartë dhe të pavarur për të shqyrtuar shkeljet në kontratat ekzistuese.

3. Shkelje të mundshme të ligjit dhe interesave të shtetit nga disa kontrata koncesionare.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

 Për realizimin e këtij premtoj, disa hapa kyç duhet të ndërmerren:

🔹 Shpallja e konkursit ndërkombëtar për auditimin. Kjo është një masë e nevojshme për të siguruar që procesi i auditimit të kontratave koncesionare të realizohet në mënyrë të pavarur dhe transparente. Angazhimi i një ekipi ndërkombëtar me ekspertizë është i rëndësishëm për të garantuar një shqyrtim të detajuar dhe të drejtë të kontratave.

🔹 Përqendrimi në kontratat që janë aktive dhe ato që kanë përfunduar. Auditimi duhet të shqyrtojë të dyja llojet e kontratave për të identifikuar dhe përballuar çdo shkelje të mundshme, duke përfshirë mundësinë e ndjekjes së procedurave ligjore për zgjidhjen e kontratave që janë në kundërshtim me ligjin.

🔹 Veprime për zgjidhjen e kontratave problematike. Pasi të identifikohen kontratat që nuk janë në përputhje me ligjin ose që kanë dëmshpërblyer interesat e shtetit, do të ndërmerren veprime ligjore për të kërkuar rimbursim dhe për të përmirësuar kushtet e ardhshme të kontratave.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Konkursi ndërkombëtar për auditimin e kontratave	1 – 2	Buxheti i Shtetit, mbështetje nga donatorë ndërkombëtarë
Angazhimi i ekspertëve dhe auditorëve ndërkombëtarë	2 – 4	Buxheti i Shtetit, mbështetje ndërkombëtare
Procedura ligjore për zgjidhjen e kontratave problematike	3 – 5	Buxheti i Shtetit, fonde të tjera të mundshme
TOTAL (për 1 vit)	6 – 11	Buxheti i Shtetit, fonde ndërkombëtare

🔹 Burimet e mundshme financimi. Ky projekt mund të financohet kryesisht nga buxheti i shtetit, duke përdorur gjithashtu mbështetje financiare nga donatorë ndërkombëtarë dhe organizata që mbështesin përmirësimin e administratës publike dhe luftën kundër korrupsionit. Fondet e mundshme për procedura ligjore mund të mbështeten nga kredi ndërkombëtare.

🔹 Rreziku. Përveç kostos, një tjetër rrezik i mundshëm është mungesa e bashkëpunimit të grupeve të interesit që mund të jenë të lidhura me kontratat problematike, çka mund të ndikojë në zbatimin e kësaj mase.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

🔹 Ndikimet pozitive:

• Përmirësimi i transparencës dhe efikasitetit të administratës publike: Auditimi i kontratave do të përmirësojë besimin e qytetarëve dhe investitorëve në sistemin e kontratave dhe administratës publike, duke ndihmuar në krijimin e një mjedisi më të favorshëm për zhvillimin e sektorëve të ndryshëm.

• Rritja e besimit dhe ligjshmëria e kontratave: Ky audit do të sigurojë që kontratat e dhëna për investime dhe projekte të tjera janë në përputhje me ligjin dhe që përfitojnë interesat e shtetit dhe qytetarëve.

• Drejtësi dhe mbrojtja e interesave të shtetit. Veprimet ligjore për të zgjidhur kontratat problematike dhe kërkimin e rimbursimeve do të kontribuojnë në mbrojtjen e interesave ekonomike dhe të qytetarëve.

🔹 Rreziqe të mundshme

• Rezistencë nga grupet e interesit. Individë ose grupe që përfitojnë nga kontratat problematike mund të bëjnë presion për të penguar auditimin dhe ndjekjen e veprimeve ligjore, duke çuar në vonesa dhe pengesa në implementim.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.9/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Shpallja e konkursit për auditimin dhe angazhimi i ekspertëve ndërkombëtarë.
Faza 2	2026 – 2027	Auditimi i kontratave aktive dhe atyre që kanë përfunduar. Identifikimi i shkeljeve dhe përgatitja e raporteve për veprime ligjore.
Faza 3	2027 – 2028	Zbatimi i veprimeve ligjore për kontratat problematike dhe kërkimi i rimbursimit.
Faza 4	2028 – 2029	Monitorimi i ndikimit të auditimit dhe përmirësimi i procedurave për kontratat e ardhshme.

🔹 Sfida kryesore. Një sfidë e mundshme është krijimi i një mekanizmi të pavarur dhe të besueshëm që të sigurojë përfundimin e auditimeve dhe implementimin e veprimeve ligjore, duke pasur parasysh mundësinë e rezistencës nga grupe të lidhura me kontratat problematike.

Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.9/5

Kategoria	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	5
Situata Aktuale	4.8
Masat për Zbatimin	5
Kostoja dhe Financimi	4.7
Ndikimi Ekonomiko-Social	5
Afati i Zbatimit	4.9

Ky premtim ka një potencial të madh për të rritur transparencën dhe për të mbrojtur interesat e shtetit në lidhje me kontratat koncesionare.Pavarësisht disa sfidave ligjore dhe administrativë, ky audit do të ndihmojë në krijimin e një mjedisi të drejtë dhe të qëndrueshëm për zhvillimin e sektorëve të ndryshëm, duke u siguruar që të mbrohen interesat ekonomike dhe sociale të qytetarëve