Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Legalizimi dhe Lejet e Ndërtimit”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Analizë:Premtimi është i qartë dhe përfshin dy aspekte të rëndësishme: mbylljen e procesit të legalizimit dhe një reformë të planifikimit urbanistik kombëtar që do të mundësojë automatikisht miratimin e projekteve që përputhen me këtë plan. Kjo është një masë që synon të thjeshtojë proceset e ndërtimit dhe të eliminojë ndërlikimet burokratike të lidhura me lejet e ndërtimit.

1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

Analizë:Sistemi i legalizimit dhe lejeve të ndërtimit në Shqipëri ka qenë i ngadaltë dhe i komplikuar. Ndërhyrjet dhe vonesat kanë sjellë pasiguri për qytetarët dhe zhvilluesit, dhe ka pasur një numër të madh ndërtime që janë kryer pa leje. Procesi i legalizimit ka mbajtur barrë të rëndë për qytetarët dhe administratën. Mbyllja e tij brenda një periudhe të shkurtër dhe automatizimi i miratimit të projekteve që përputhen me planin urbanistik mund të sjellin përfitime, por gjithashtu përballen me disa sfida për t’u implementuar.

🔹 Problemet e mundshme:

• Aspekti më i ndjeshëm mund të jetë sigurimi që plani urbanistik kombëtar do të reflektojë realitetin e ndryshuar dhe do të ketë mbështetje nga të gjitha palët e interesuara, përfshirë autoritetet lokale dhe qytetarët.

• Mbyllja e procesit të legalizimit mund të krijojë pasiguri për ato ndërtesa që janë ende në proces legalizimi, veçanërisht për ata që nuk kanë përfunduar ende procedurat.

1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.8/5)

Analizë:Për realizimin e këtij propozimi do të kërkohen disa hapa të rëndësishëm:🔹 Hartimi dhe miratimi i një plani urbanistik kombëtar:Ky plan duhet të jetë gjithëpërfshirës dhe i qartë, për të siguruar që projekti të jetë i qëndrueshëm dhe të pasqyrojë nevojat dhe kërkesat e zhvillimit të qytetit. Ky plan duhet të përfshijë konsultime me ekspertë urbanistikë dhe të gjithë aktorët relevantë.

🔹 Mbyllja e procesit të legalizimit:Do të nevojitet një rregullore e qartë dhe mekanizma mbikëqyrës për të përmbyllur procesin e legalizimit brenda një periudhe të shkurtër. Ky mund të kërkojë mbështetje për ata që janë në faza të ndryshme të legalizimit, për të shmangur padrejtësitë.

1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Hartimi dhe miratimi i planit urbanistik kombëtar	2 – 3	Buxheti i Shtetit
Mbyllja e procesit të legalizimit	1 – 2	Buxheti i Shtetit
Sistemi automatizues për miratimin e projekteve	3 – 5	Buxheti i Shtetit, Donatorë
TOTAL (për 1 vit)	6 – 10	Buxheti i Shtetit, Donatorë

🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet kryesisht nga buxheti i shtetit, me mundësi për mbështetje nga donatorë ndërkombëtarë që mbështesin zhvillimin urbanistik dhe modernizimin e administratës publike.

⚠️ Rrezik:Kostoja për implementimin e sistemeve automatizuese mund të jetë më e lartë se parashikuar dhe mund të kërkojë mbështetje shtesë nga burime të jashtme.

1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.8/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky propozim mund të rrisë shpejtësinë dhe transparencën në procesin e ndërtimit, duke eliminuar burokracinë dhe duke inkurajuar zhvillimin e qëndrueshëm urban.

• Automatikimi i miratimit të projekteve që janë në përputhje me planin urbanistik mund të reduktojë mundësitë për abuzime dhe korrupsion.

• Ky sistem mund të sjellë përfitime për qytetarët dhe zhvilluesit, duke i mundësuar atyre të fillojnë projekte më shpejt dhe më me siguri.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Ndërhyrjet e tjera mund të shkaktojnë vonesa për projekte që kanë nevojë për një shqyrtim më të detajuar ose që nuk janë të përputhshme me planin urbanistik, duke krijuar mundësi për kontestime ligjore.

• Procesi i mbylljes së legalizimeve mund të shkaktojë shqetësime për ata që kanë ende pasiguri rreth pronësisë së ndërtuar pa leje.

1. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza		Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026		Hartimi i planit urbanistik kombëtar dhe rregulloret për automatizimin e lejeve të ndërtimit.
Faza 2	2026 – 2027		Mbyllja e procesit të legalizimit dhe implementimi i sistemeve automatizues.
Faza 3	2027 – 2028		Implementimi i plotë i planifikimit urbanistik dhe automatizimi i miratimit të projekteve.
Faza 4	2028 – 2029		Konsolidimi dhe mbikëqyrja e sistemit të ri të ndërtimit.

🔹 Sfida kryesore:Ndryshimi i ligjeve dhe miratimi i një plani urbanistik gjithëpërfshirës do të kërkojë një periudhë të gjatë për konsultime dhe miratim. Po ashtu, mund të ketë sfida në lidhje me menaxhimin e ndërtimit të ndërtesave që nuk janë në përputhje me planin urbanistik të ri.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	5	✅
Situata Aktuale	4.6	⚠️
Masat për Zbatimin	4.8	✅
Kostoja dhe Financimi	4.4	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.8	✅
Afati i Zbatimit	4.7	⚠️

Reforma në legalizimin dhe lejet e ndërtimit ka një indeks të lartë fizibiliteti dhe mund të sjellë përfitime të mëdha për zhvillimin urbanistik të Shqipërisë, duke thjeshtuar proceset dhe reduktuar mundësitë për korrupsion.Megjithatë, do të kërkohen disa hapa të rëndësishëm dhe financime për të siguruar që ky propozim të zbatohet me sukses dhe të sigurojë përfitime të drejta për të gjithë qytetarët dhe zhvilluesit.