Indeksi i Fizibilitetit të Premtimeve për “Pensionet dhe Ndihmën Ekonomike”

Analiza e Premtimeve për Pensionet dhe Ndihmën Ekonomike

Premtimet

Nr	Përmbajtja
1	Vendosja e minimumit jetik prej 20,000 lekë në muaj për pensione, ndihmë ekonomike, pagesa për jetimët dhe paaftësi.
2	Rritja e pensioneve për të gjitha kategoritë që janë nën 20,000 lekë në muaj deri në këtë nivel.
3	Rritja e pensioneve aktuale me vlerë mbi 20,000 lekë me 2,500 lekë çdo vit për 4 vitet e para të qeverisjes.

1. Qartësia e Premtimeve

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimet janë të qarta dhe të drejtpërdrejta, duke përfshirë një qasje të detajuar për përmirësimin e kushteve të jetesës për ata që marrin pensione dhe ndihmë ekonomike. Ato ofrojnë një angazhim për rritjen e pensioneve dhe ndihmës ekonomike, dhe për sigurimin e një minimumi jetik për qytetarët.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 4.7/5

Pensionet dhe Ndihma Ekonomike: Në Shqipëri, ka shumë pensionistë dhe individë që marrin ndihmë ekonomike dhe jetojnë nën kushte të vështira ekonomike, me shumë prej tyre që janë nën nivelin e minimumit jetik.

Minimumi jetik dhe pensionet: Për shumë individë që marrin pensione të ulëta, niveli aktual i pensioneve është shumë më i ulët se niveli i nevojshëm për mbijetesë, duke e bërë nevojën për përmirësimin e këtyre pagesave të domosdoshme.

Rritja e pensioneve dhe ndihmës ekonomike: Ndihma ekonomike dhe pagesat për pensionistët, jetimët dhe ata që kanë paaftësi janë të rëndësishme për sigurimin e një minimumi jetik dhe për mbështetje ekonomike për individët që kanë nevojë.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Vendosja e minimumit jetik prej 20,000 lekë	✅	Kjo masë është jetike për sigurimin e një niveli jetese të pranueshëm për individët që marrin pensione, ndihmë ekonomike dhe për ata me paaftësi.
Rritja e pensioneve për ata nën 20,000 lekë	✅	Rritja e pensioneve për individët që janë nën 20,000 lekë do të përmirësojë ndjeshëm jetesën e tyre dhe do të adresojë një nga problemet kryesore të sistemit aktual të pensioneve.
Rritja e pensioneve për ata që kanë mbi 20,000 lekë	✅	Kjo masë është e qëndrueshme dhe do të ndihmojë për të mbajtur një nivel më të lartë të pensioneve për ata që tashmë kanë një pension të përshtatshëm, por kërkojnë një rritje të përhershme të jetesës.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.6/5

Përfituesit e drejtpërdrejtë të premtimit për mbështetje sociale për minimumin jetik janë tre kategori kryesore:

1. Pensionistët që marrin pensione më të ulëta se 20,000 lekë në muaj.

2. Familjet që përfitojnë nga ndihma ekonomike.

3. Jetimët dhe personat me paaftësi.

Llogaritjet për minimumin jetik

Pensionistët me pensione nën 20,000 lekë janë rreth 324,000 persona, të cilët aktualisht marrin një pagesë mesatare prej 14,000 lekësh në muaj. Për të arritur një standard më të pranueshëm jetese, parashikohet një rritje prej 6,000 lekësh në muaj për secilin, që përkthehet në një shtesë vjetore buxhetore prej 23.33 miliardë lekësh.

Familjet në ndihmë ekonomike, të cilat përllogariten rreth 70,000, marrin aktualisht një ndihmë mesatare prej 10,000 lekësh në muaj. Shtesa e planifikuar për ta është 10,000 lekë të tjera në muaj, që i çon në një mbështetje mujore prej 20,000 lekësh. Kjo përkthehet në një kosto vjetore për buxhetin prej 8.4 miliardë lekësh.

Jetimët dhe personat me paaftësi, që llogariten rreth 30,000 individë, përfitojnë aktualisht një pagesë mesatare prej 12,000 lekësh në muaj. Premtimi parashikon një rritje prej 8,000 lekësh në muaj për këtë kategori, që sjell një kosto totale vjetore prej 2.88 miliardë lekësh.

Në total, për të tre kategoritë e mësipërme, kostoja vjetore për mbështetjen me minimumin jetik arrin në rreth 34.61 miliardë lekë në vit.

Rritja e pensioneve ekzistuese mbi 20,000 lekë

Premtimi tjetër parashikon një rritje progresive për pensionistët që aktualisht marrin më shumë se 20,000 lekë në muaj. Kjo përfshin një rritje mujore prej 2,500 lekësh për çdo vit, përgjatë një mandati 4-vjeçar. Kategoria e përfituesve është rreth 375,000 pensionistë nga një total prej 720,000.

Çdo vit, secili përfitues do të marrë 30,000 lekë më shumë (2,500 lekë × 12 muaj), që përbën një shtesë totale prej 11.25 miliardë lekësh në vitin e parë. Kjo rritje do të akumulohet vit pas viti, duke e çuar totalin e kostos në fund të mandatit 4-vjeçar në 45 miliardë lekë.

Kosto totale buxhetore për 4 vite

Në përmbledhje, skema e mbështetjes sociale dhe rritjes së pensioneve do të sjellë një:

• Kosto totale për minimumin jetik për 4 vite: 34.61 miliardë lekë × 4 = 138.44 miliardë lekë

• Kosto totale për rritjen progresive të pensioneve: 45 miliardë lekë

Kostoja totale për të katër vitet është afërsisht 183.44 miliardë lekë.

Efektet buxhetore dhe ekonomike

Zbatimi i këtyre masave do të ketë disa efekte direkte dhe indirekte mbi ekonominë:

• Shpenzimet buxhetore do të rriten ndjeshëm, duke arritur një shtesë rreth 61 miliardë lekë në vit pas përfundimit të vitit të katërt.

• Konsumi familjar do të marrë një shtysë të fortë, pasi rreth 700,000 individë do të kenë të ardhura shtesë mujore për të përballuar nevojat bazë.

• Efekti rikthyes në ekonomi, përmes rritjes së konsumit dhe të ardhurave nga tatimet indirekte si TVSH, mund të sigurojë kthimin e 20–25% të shumës totale në buxhetin e shtetit.

Burimi i financimit: Ky projekt mund të mbulohet nga buxheti i shtetit, fondet ndërkombëtare për asistencë sociale, dhe mund të përfshijë një rritje të taksave të cilësisë së lartë për të mbështetur rritjen e pensioneve dhe ndihmën ekonomike.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 4.9/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i kushteve të jetesës	✅ Rritja e pensioneve dhe ndihmës ekonomike do të përmirësojë ndjeshëm jetesën e individëve që janë në nevojë, duke i mundësuar atyre një nivel më të lartë jetese dhe shpenzime më të menaxhueshme.
Stabiliteti social	✅ Ndihma për pensionistët dhe ata me paaftësi do të rrisë stabilitetin social dhe do të ndihmojë në ruajtjen e kohezionit social.
Forcimi i sistemit të pensioneve	✅ Rritja e pensioneve për ata që kanë pensione nën 20,000 lekë do të forcojë besimin në sistemin e pensioneve dhe do të kontribuoni në përmirësimin e mirëqenies së përgjithshme.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Afat
Vendosja e minimumit jetik prej 20,000 lekë	4 vite
Rritja e pensioneve për ata nën 20,000 lekë	4 vite
Rritja e pensioneve për ata mbi 20,000 lekë	4 vite

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 3.8/5

Premtimet për pensionet dhe ndihmën ekonomike janë të qarta dhe të nevojshme për përmirësimin e kushteve të jetesës të individëve që janë më të rrezikuar nga varfëria.

Kostoja e zbatimit është e mundshme, dhe ky plan do të përmirësojë ndjeshëm stabilitetin social dhe do të kontribuoni në forcimin e sistemit të pensioneve