Indeksi i Fizibilitetit të premtimeve për “Statusin, trajtimin dhe përzgjedhjen e mësuesve”

Për të analizuar fizibilitetin e premtimeve që lidhen me statusin, trajtimin dhe përzgjedhjen e mësuesve, do të zbërthejmë këto masa sipas strukturës logjike të mëposhtme:1. Qartësia | 2. Gjendja aktuale | 3. Masat për zbatim | 4. Kostoja | 5. Ndikimi | 6. Afati i zbatimit | 7. Indeksi përfundimtar i fizibilitetit.

🎯 Përmbledhje e Premtimeve për Mësuesit

Nr	Premtimi
15	Rritje 25% e pagës së mësuesve çdo vit për 4 vite → Dyfishim i pagës
16	Indeksim i orëve shtesë për mësuesit që punojnë jashtë orarit
17	Drejtorët shkollorë zgjidhen nga prindërit dhe mësuesit, jo emërime nga drejtoritë arsimore

1. ✅ Qartësia e Premtimeve

📊 Vlerësim: 4.5/5

• Të tria masat janë të artikuluara qartë dhe të matshme.

• Rritja e pagës me 25% çdo vit është një objektiv i konkretizuar numerikisht.

• Indeksimi i orëve shtesë kërkon sqarim metodologjik (si do matet, me çfarë tarife).

• Zgjedhja e drejtuesve kërkon përcaktim të procesit zgjedhor (votim? përfaqësim?).

2. 📌 Gjendja Aktualisht

📊 Vlerësim: 3.5/5

• Paga mesatare e mësuesve aktualisht është rreth 82,000 lekë (~820 €) për arsimin parauniversitar.

• Mësuesit nuk paguhen për orë shtesë në mënyrë sistematike, vetëm për detyra të veçanta.

• Drejtorët shkollorë emërohen nga DAR/ZA përmes një procedure të centralizuar, ku ndikimi i komunitetit është minimal.

3. ⚙️ Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 3.7/5

Premtim	Zbatueshmëri
Rritje pagash 25%/vit	✅ Zbatim me vendim të qeverisë dhe miratim në buxhet
Indeksim orësh shtesë	⚠️ Kërkon rregullore të re dhe monitorim të orëve reale
Zgjedhje e drejtorëve nga komuniteti	⚠️ Ndryshim ligjor + krijim mekanizmash demokratikë në shkolla

4. 💰 Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 3.3/5

🔹 Rritja e pagës – efekti buxhetor:

• Sot: 33,000 mësues × 820 € = 27 mln €/muaj → 324 mln €/vit

• Pas 4 vitesh (dyfishimi): 33,000 × 1640 € = 54 mln €/muaj → 648 mln €/vit

• Shtesa vjetore buxhetore: Rreth +81 mln € në vit për çdo rritje 25%.

🔸 Kosto shtesë për orët jashtë orarit:

• E varur nga numri real i orëve shtesë. Nëse llogariten 2 orë shtesë në javë për 20% të mësuesve, kostoja është ~3-5 mln € në vit.

📌 Financimi: Realizueshëm vetëm me rritje të buxhetit për arsimin në nivel 6-7% të PBB, siç është premtuar paralelisht në programin zgjedhor.

5. 🌱 Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 4.6/5 ✅

• Rritja e pagave ka ndikim të drejtpërdrejtë në motivimin, cilësinë e mësimdhënies dhe tërheqjen e profesionistëve të rinj.

• Vlerësimi i orëve shtesë nxit drejtësi në shpërblim dhe përgjegjshmëri.

• Zgjedhja e drejtuesve nga komuniteti përmirëson transparencën dhe ndjenjën e pronësisë në institucion.

6. 🕰️ Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.2/5 ✅

Masë	Afat Realist
Rritja e pagave	Fillohet menjëherë (në buxhetin e vitit)
Indeksimi i orëve	Brenda 1-2 viteve me përgatitje të sistemit monitorues
Reforma në përzgjedhjen e drejtuesve	2-3 vite për ndryshim ligjor dhe pilotim në disa bashki

📌 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia	4.5	✅
Gjendja aktuale	3.5	⚠️
Masat për Zbatim	3.7	⚠️
Kostoja	3.3	⚠️
Ndikimi Ekonomik/Social	4.6	✅
Afati i Zbatimit	4.2	✅

🔍 Paketa e premtimeve për mësuesit është ambicioze por e arritshme, sidomos nëse buxheti i arsimit rritet në 6-7% të PBB, siç premtuar. Rritja graduale e pagës është më realiste se një rritje lineare me 25% çdo vit, për shkak të presioneve fiskale.

Reforma në përzgjedhjen e drejtuesve kërkon konsultim kombëtar, standarde dhe pilotim për të shmangur politizimin lokal.