Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Rimëkëmbja e Industrisë Ushqimore Agro-Përpunuese”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

Premtimi ka një qartësi të lartë dhe qëllime të matshme, duke përfshirë:

• Mbështetje për Përpunimin e Ushqimit: Subvencione për sipërmarrje të reja në sektorin e përpunimit të ushqimit.

• Laboratorë të Akredituar për Sigurinë Ushqimore: Ngritja e laboratorëve të akredituar për certifikimin e produkteve ushqimore.

• Unifikimi i Legjislacionit me BE: Rritja e përputhshmërisë me ligjet e BE për të lehtësuar investimet dhe eksportet.

• Rinegocimi i Kuotave të Eksportit të Peshkut: Shtrirja e kuotave të eksportit për peshk.

• Heqja e Takës për Importin e Mishit: Lehtësimi i kostove të importit për mish dhe rritja e konkurrencës.

🔹 Dobësi: Nuk janë specifikuar detaje për mënyrën e implementimit të mbështetjes dhe masave të tjera konkrete për mbështetje të ndërmarrjeve të reja dhe sektorëve të tjerë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.1/5)

• Industria Ushqimore: Ka një potencial të madh, por përballet me sfida si mungesa e investimeve dhe infrastruktura e vjetër për përpunimin e produkteve.

• Siguria Ushqimore: Siguria ushqimore është një problem i rëndësishëm, dhe Shqipëria ka nevojë për laboratorë të akredituar për të garantuar cilësinë dhe sigurinë e produkteve që dalin në treg.

• Legjislacioni: Pavarësisht përpjekjeve, legjislacioni shqiptar ende nuk është plotësisht në përputhje me standardet e BE, që pengon investimet e huaja dhe eksportet.

• Peshkimi: Kuotat e eksportit të peshkut janë të kufizuara dhe pengojnë rritjen e eksporteve dhe zhvillimin e industrisë përpunuese të peshkut.

• Taksa për Mishin: Taksa për importin e mishit është një pengesë për konkurrencën dhe për zhvillimin e blegtorisë vendase.

🔹 Problemet thelbësore:

• Mungesa e mbështetjes për përpunuesit dhe përmirësimi i infrastrukturës.

• Nevoja për rritjen e kapaciteteve për certifikimin e produkteve ushqimore dhe për të rritur sigurinë ushqimore.

• Ndikimi i kufizimeve për eksportin e peshkut dhe taksës për importin e mishit.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

• Mbështetje për Përpunimin e Ushqimit: Krijimi i një fondi për mbështetje të sipërmarrjeve të reja dhe ndihma për zhvillimin e kapaciteteve për përpunimin e produkteve ushqimore.

• Laboratorë të Akredituar: Ngritja e laboratorëve të akredituar në bashkëpunim me universitetet dhe autoritetet për certifikimin e sigurisë ushqimore.

• Unifikimi i Legjislacionit: Rritja e bashkëpunimit me institucionet e BE për të siguruar përputhshmëri dhe mundësi investimesh.

• Rinegocimi i Kuotave të Eksportit të Peshkut: Nisja e bisedimeve për rritjen e kuotave të eksportit dhe përmirësimi i kushteve për industrinë.

• Heqja e Takës për Importin e Mishit: Heqja e taksës për të ulur kostot dhe për të stimuluar konkurrencën, mbështetje për blegtorinë vendase.

🔹 Masat konkrete:

• Krijimi i fondeve për mbështetje të përpunuesve të ushqimit dhe krijimi i mundësive për investime në sektor.

• Bashkëpunimi me autoritete të BE dhe të vendit për të ngritur laboratorë dhe përmirësuar sigurinë ushqimore.

• Negociatat për kuotat e eksportit dhe lehtësimi i procedurave për eksportin e produkteve të përpunuara.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.0/5)

• Mbështetje për Përpunimin e Ushqimit: Subvencionimi i sipërmarrjeve mund të kërkojë një investim prej 10-20 milionë euro për vit.

• Laboratorë të Akredituar: Krijimi i laboratorëve të akredituar mund të kërkojë investime të konsiderueshme, rreth 5-7 milionë euro.

• Unifikimi i Legjislacionit: Ky proces mund të ketë kosto të konsiderueshme për konsultime dhe përgatitje të dokumenteve ligjore.

• Rinegocimi i Kuotave të Eksportit të Peshkut: Procesi i negocimit dhe rritja e kuotave mund të ketë kosto administrative dhe juridike të moderuara.

• Heqja e Takës për Mishin: Heqja e taksës mund të krijojë humbje të ardhurash për buxhetin e shtetit, por do të stimulojë konkurrencën dhe do të rrisë prodhimin vendas.

🔹 Burime të mundshme financimi:

• Fondi i Zhvillimit të Bujqësisë.

• Fonde të BE-së për zhvillimin e industrisë ushqimore.

• Investime nga sektori privat dhe partneritete me kompani ndërkombëtare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

• Ndikimi Ekonomik: Rritja e prodhimit ushqimor dhe përpunimit të produkteve vendase mund të kontribuoni në rritjen e PBB-së dhe të eksporteve. Kjo do të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e bilancit tregtar të Shqipërisë.

• Ndikimi Social: Krijimi i mundësive të reja pune dhe rritja e sektorëve të lidhur do të ndihmojë në uljen e papunësisë dhe do të kontribuoni në zhvillimin e qëndrueshëm të zonave rurale.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Dështimi në implementimin e masave për mbështetje dhe sigurimin e konkurrencës mund të pengojë efektet pozitive të këtij programi.

• Nevoja për të ruajtur balancën mes politikave fiskale dhe stimulimit të sektorit ushqimor.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.0/5)

• Faza 1 (2025-2026): Krijimi i fondeve për mbështetje të ndërmarrjeve dhe ngritja e laboratorëve të akredituar.

• Faza 2 (2027-2028): Përfundimi i procesit të unifikimit të legjislacionit dhe fillimi i bisedimeve për kuotat e eksportit të peshkut.

• Faza 3 (2029-2030): Monitorimi i ndikimit dhe optimizimi i masave për përpunimin dhe eksportimin e produkteve ushqimore.

🔹 Sfida kryesore:

• Ndikimi i politikave fiskale dhe administratës publike mund të vonojnë proceset e implementimit të këtij programi.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.6	✅
Situata Aktuale	4.1	⚠️
Masat për Zbatimin	4.3	✅
Kostoja dhe Financimi	4.0	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4	✅
Afati i Zbatimit	4.0	⚠️

Premtimi për rimëkëmbjen e industrisë ushqimore agro-përpunuese ka një potencial të madh për të kontribuar në rritjen e prodhimit dhe eksportit, krijimin e mundësive të punës dhe rritjen e sigurisë ushqimore në Shqipëri. Ky program ka një ndikim pozitiv në ekonominë dhe mund të kontribuoni në zhvillimin e qëndrueshëm të industrisë, por kërkon mbështetje të konsiderueshme dhe implementim të kujdesshëm për të arritur rezultatet e dëshiruara.