Indeksi i Fizibilitetit për “Shfrytëzimin e Resurseve në mënyrë graduale dhe të kujdesshme”

(Analizë e Strukturës, Fazave të Zbatimit dhe Elementeve të Vlerësimit)

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësimi: 4.7/5

Premtimi është i qartë dhe konkret, përfshirë dy masa të rëndësishme:

1. Rinegocimi i kontratave me kompanitë nxjerrëse dhe përpunuese të kromit për të kanalisuar koncentratin e kromit drejt fabrikave të ferrokromit, duke siguruar një vlerë të shtuar për industrinë dhe rritje të kapacitetit të përpunimit të kromit brenda vendit.

2. Nisja e një projekti-pilot për riaktivizimin e një miniere shtetërore të qymyrgurit për përdorimin në industrinë e çimentos dhe termocentralet e vegjël, për të siguruar një furnizim të qëndrueshëm të energjisë dhe për të ulur varësinë nga importet.

Elementet e vlerësimit:

• Klariteti është i lartë, pasi qëllimi është i drejtpërdrejtë dhe i matshëm. Zbatimi i këtyre masave do të rrisë kapacitetet e përpunimit dhe përdorimit të resurseve natyrore, duke mbështetur zhvillimin ekonomik të vendit dhe përmirësuar sektorët e industrisë dhe energjisë.

2. Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore

📊 Vlerësimi: 4.4/5

• Kromi: Aktualisht, kromi është eksportuar kryesisht si koncentrat, pa një përpunim të mëtejshëm të cilësisë më të lartë në vend. Kjo i ka ndaluar përfitimet e plota ekonomike që mund të dalin nga prodhimi i ferrokromit.

• Qymyrguri: Disa miniera të qymyrgurit janë të mbyllura ose nuk funksionojnë në kapacitet të plotë. Riaktivizimi i një miniere shtetërore mund të sigurojë burime për industrinë e çimentos dhe energjinë, por kërkon investime dhe modernizim të teknikës.

Elementet e vlerësimit:

• Mungesa e kapaciteteve të përpunimit të kromit dhe mundësia për përmirësim të sektorit të qymyrgurit janë probleme të mprehta që kërkojnë një ndërhyrje të shpejtë dhe të qëndrueshme.

• Kostot për riaktivizimin e minierave dhe modernizimi i fabrikave janë sfida që duhet të trajtohen.

3. Masat për Zbatimin e Premtimeve

📊 Vlerësimi: 4.5/5

• Rinegocimi i kontratave për kromin: Ky proces kërkon bisedime me kompanitë private dhe shtetërore për të rivendosur një balancë të duhur mes përfitimeve për shtetin dhe investimeve nga sektori privat. Ky proces mund të realizohet brenda 1-2 vitesh.

• Projekti-pilot për qymyrgurin: Riaktivizimi i një miniere shtetërore do të kërkojë një plan të detajuar për investimet në infrastrukturë dhe teknologji për përdorim në industrinë e çimentos dhe për termocentralet. Afati i realizimit të projektit-pilot mund të jetë 2-3 vjet.

Elementet e vlerësimit:

• Rinegocimi i kontratave ka nevojë për një angazhim të fortë ndërinstitucional për të siguruar kushte të favorshme për shtetin dhe për të inkurajuar investimet e reja.

• Përgatitja e projektit-pilot kërkon një analizë të hollësishme të mundësive dhe nevojave të tregut, si dhe sigurinë për mundësitë e mbështetjes financiare dhe teknologjike.

4. Kosto dhe Burime Financimi

📊 Vlerësimi: 4.3/5

• Rinegocimi i kontratave për kromin: Ky proces mund të ketë kosto të ulëta administrative, por ndoshta kërkon investime të shkallës mesatare për implementim të rregullave të reja.

• Projekti-pilot për qymyrgurin: Investimi në riaktivizimin e minierës dhe modernizimin e teknologjive mund të kërkojë një kosto prej 10-15 milionë euro për vitin e parë të implementimit të projektit. Kostoja e përgjithshme për zhvillimin dhe operimin mund të jetë më e lartë.

Burimet e Financimit:

• Buxheti i shtetit dhe mundësia për partneritete publike-private janë të rëndësishme për financimin e këtyre projekteve. Për projektin-pilot, mund të shqyrtohen mundësi për mbështetje financiare nga donatorë ndërkombëtarë dhe agjenci të financimeve.

Elementet e vlerësimit:

• Kostot janë të moderuara, por ka mundësi për të siguruar financime nga burime të jashtme dhe të brendshme për realizimin e këtyre masave.

• Rreziqet e zbatimit përfshijnë mungesën e mbështetjes financiare ose mundësinë e vonesave në implementimin e kontratave dhe projektit-pilot.

5. Përfitimet për Ekonominë dhe Mjedisin

📊 Vlerësimi: 4.8/5

• Përfitimet ekonomike: Rinegocimi i kontratave dhe kanalizimi i kromit në fabrikat e ferrokromit do të rrisë vlerën e përpunimit dhe do të krijojë mundësi për rritje të eksporteve dhe krijimin e vendeve të reja pune.

• Përfitimet energjetike dhe industriale: Riaktivizimi i miniereve të qymyrgurit për përdorim në industrinë e çimentos dhe termocentralet e vegjël do të sigurojë furnizim të qëndrueshëm me energji dhe material për ndërtim, duke reduktuar varësinë nga importet dhe duke rritur konkurrueshmërinë e industrisë lokale.

Elementet e vlerësimit:

• Përfitimet ekonomike dhe industriale janë të dukshme dhe do të sjellin një ndikim pozitiv në zhvillimin e sektorëve të energjisë dhe ndërtimit.

• Përfitimet mjedisore përfshijnë mundësinë e menaxhimit më të qëndrueshëm të resurseve natyrore, duke minimizuar ndikimin negativ në mjedis.

6. Afati i Zbatimit dhe Rreziqet e Zvarritjes

📊 Vlerësimi: 4.6/5

• Rinegocimi i kontratave mund të realizohet brenda një periudhe 1-2 vjeçare, për të arritur marrëveshje me kompanitë private dhe për të siguruar kushte të favorshme për sektorin publik.

• Projekti-pilot për qymyrgurin mund të nisë brenda 1 viti dhe të arrijë fazën e operimit në 2-3 vjet.

Rreziku i Zvarritjes:

• Barrierat burokratike mund të ndikojnë në implementimin e shpejtë të kontratave dhe projekteve, sidomos në lidhje me procedurat e rinegocimit dhe sigurimin e mbështetjes financiare.

• Vonesa në implementim mund të ndodhë për shkak të nevojës për studime të detajuara dhe përshtatje të teknologjive për minierat dhe industri.

Fazat e Zbatimit dhe Vlerësimi i Performancës:

Faza e Parë: Përgatitja dhe Rinegocimi i Kontratave (0-1 vit)

• Veprimet:

  1. Rinegocimi i kontratave me kompanitë nxjerrëse të kromit dhe përcaktimi i kushteve për përdorim në fabrikat e ferrokromit.

  2. Përcaktimi i kushteve të reja dhe të qëndrueshme për qymyrgurin dhe industrinë e çimentos.

Faza e Dytë: Implementimi dhe Monitorimi i Projektit Pilot (1-2 vjet)

• Veprimet:

  1. Fillimi i implementimit të projektit-pilot për riaktivizimin e miniereve të qymyrgurit.

  2. Monitorimi i procesit dhe angazhimi i aktorëve të tjerë për përmirësimin e efikasitetit.

Indeksi i Fizibilitetit për Shfrytëzimin e Resurseve në Menyrë Graduale dhe të Kujdesshme

Elementi i Vlerësimit	Përshkrimi	Vlerësimi (1-5)
Qartësia e Premtimit	Premtimi është i qartë dhe konkret, përfshin masa të drejtpërdrejta për rinegocimin e kontratave të kromit dhe për projektin-pilot për riaktivizimin e miniereve të qymyrgurit.	4.7
Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore	Kromi është eksportuar pa përpunim të mëtejshëm, ndërsa minierat e qymyrgurit janë të nënkapacitet. Kërkohet një intervenim për përmirësimin e këtyre sektorëve.	4.4
Masat për Zbatimin e Premtimeve	Masat për zbatimin përfshijnë rinegocimin e kontratave dhe nisjen e projektit-pilot. Ato janë të qarta dhe kanë afate të përcaktuara.	4.5
Kosto dhe Burime Financimi	Kostoja e zbatimit është e moderuar, por kërkon mbështetje financiare të fortë nga buxheti shtetëror dhe mundësi financimi nga partnerë të jashtëm.	4.3
Përfitimet për Ekonominë dhe Mjedisin	Përfitimet ekonomike dhe industriale janë të mëdha, duke rritur vlerën e përpunimit të kromit dhe energjinë vendore, si dhe mundësinë për zhvillim të qëndrueshëm të sektorit të çimentos.	4.8
Afati i Zbatimit dhe Rreziqet e Zvarritjes	Afati është i arritshëm, por ka mundësi për zvarritje për shkak të barrierave burokratike dhe nevojës për mbështetje financiare dhe teknologjike.	4.6

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit: 4.5/5

Ky projekt ka një indeks të lartë fizibiliteti. Ai është i realizueshëm dhe ka një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e sektorëve të industrisë, energjisë dhe mjedisit.

Megjithatë, do të kërkohet menaxhim i kujdesshëm i burimeve financiare dhe koordinim ndërinstitucional për të siguruar zbatimin e suksesshëm dhe për të minimizuar rreziqet e mundshme gjatë implementimit.