Indeksi i Fizibilitetit për “Zhvillimin dhe Ruajtjen e Standardeve të Sigurisë dhe Mbrojtjes së Mjedisit në Sektorin e Minierave”(Analizë e Strukturës, Fazave të Zbatimit dhe Elementeve të Vlerësimit)

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësimi: 4.8/5

Premtimi është shumë i qartë dhe i domosdoshëm për sektorin e minierave, përfshirë disa aspekte kyçe:

1. Rritja e sigurisë në vendin e punës përmes hartimit dhe miratimit të “pemës minerare” për shfrytëzimin e galerive.

2. Respektimi i rregullores së sigurimit teknik, për të garantuar sigurinë e punonjësve dhe për të minimizuar aksidentet në punë.

3. Projektimi dhe ndihma për zhvillimin e minierave pa ndotje mjedisore, si në rastin e minierave të qymyrgurit, me përdorimin e impianteve të pastrimit të tymrave dhe teknologjive të tjera për mbrojtjen e mjedisit.

Elementet e vlerësimit:

• Qartësia e qëllimit është e lartë, pasi të gjithë aktorët e përfshirë janë të ndërgjegjshëm për nevojën e përmirësimit të kushteve të sigurisë dhe mbrojtjes së mjedisit.

2. Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore

📊 Vlerësimi: 4.2/5

• Siguria në vendin e punës ka nevojë për përmirësim të menjëhershëm, pasi minierat aktuale nuk përmbushin standardet e sigurisë.

• Respektimi i rregullores së sigurimit teknik është shpesh i pamjaftueshëm dhe kërkon përmirësime të ndjeshme në monitorimin dhe inspektimet.

• Ndotja mjedisore nga minierat është ende një problem i madh, sidomos nga minierat e qymyrgurit, duke përfshirë ndotjen e ajrit dhe ujërave.

Elementet e vlerësimit:

• Mungesa e standardeve të sigurisë dhe teknologjisë përbën një rrezik të madh për realizimin e këtij objektivi.

• Njohja e situatës aktuale dhe ngritja e standardeve të sigurisë është e nevojshme për të parandaluar aksidentet dhe për të ulur ndotjen.

3. Masat për Zbatimin e Premtimeve

📊 Vlerësimi: 4.6/5

• Hartimi i “pemës minerare” për shfrytëzimin e galerive: Ky proces kërkon koordinim të ngushtë mes autoriteteve shtetërore dhe operatorëve të minierave. Ky proces mund të realizohet në një periudhë 1-2 vjeçare, por duhet të ketë një angazhim të madh për mbështetje dhe trajnime.

• Respektimi i rregullores së sigurimit teknik: Kjo kërkon rritje të mbikëqyrjes dhe kontrollit të përhershëm. Po ashtu, do të jetë e nevojshme të sigurohen pajisjet dhe sistemet më të sigurta për punonjësit.

• Për zhvillimin e minierave pa ndotje mjedisore, do të kërkohen investime për teknologji të avancuara pastrimi, për të mbrojtur ajrin dhe ujërat. Kjo mund të ndodhë pas 3-5 vitesh.

Elementet e vlerësimit:

• Faza e implementimit kërkon angazhim të plotë për financimin dhe mbështetje për trajnime, si dhe investime për të siguruar teknologji të avancuara mjedisore.

• Monitorimi dhe evaluimi i implementimit është thelbësor për të siguruar që masat të zbatohen siç duhet dhe me efikasitet.

4. Kosto dhe Burime Financimi

📊 Vlerësimi: 4.4/5

• Hartimi i “pemës minerare” do të kërkojë një kosto prej 1-2 milionë euro për vit për studime dhe trajnime.

• Respektimi i rregullores së sigurimit teknik: Do të ketë kosto shtesë për pajisje dhe mbikëqyrje, që do të shkojnë nga 2-3 milionë euro për vit.

• Minierat pa ndotje mjedisore: Investimet në impiante pastrimi do të kërkojnë 10-15 milionë euro për minierë, duke përfshirë teknologjinë dhe operimin.

Burimet e Financimit:

• Fondi Sovran, buxheti i shtetit, dhe mundësia e përdorimit të burimeve nga donatorët ndërkombëtarë mund të kontribuojnë në financimin e këtyre masave.

• Partneritete publike-private dhe mundësia për të aplikuar për financim ndërkombëtar janë të mundshme.

Elementet e vlerësimit:

• Kostot për zbatimin janë të larta, por ka mundësi për të përdorur fonde dhe mekanizma të tjerë financimi që mund të ndihmojnë në realizimin e objektivave.

5. Përfitimet për Ekonominë dhe Mjedisin

📊 Vlerësimi: 4.9/5

• Siguria në vendin e punës: Do të reduktojë aksidentet dhe dëmet për shëndetin e punonjësve, duke rritur produktivitetin dhe duke ulur kostot shëndetësore.

• Respektimi i rregullores së sigurimit teknik: Kjo do të kontribuojë në përmirësimin e efikasitetit dhe ndihmon në reduktimin e aksidenteve.

• Zhvillimi i minierave pa ndotje mjedisore: Ky program do të ndihmojë në mbrojtjen e mjedisit dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për qytetarët që preken nga ndotja.

Elementet e vlerësimit:

• Përfitimet ekonomike përfshijnë përmirësimin e kushteve të punës, uljen e kostove për dëmet shëndetësore dhe rritjen e reputacionit të sektorit në tregjet ndërkombëtare.

• Përfitimet mjedisore përfshijnë përmirësimin e cilësisë së ajrit dhe ujit, duke siguruar një mjedis më të pastër dhe më të qëndrueshëm.

6. Afati i Zbatimit dhe Rreziqet e Zvarritjes

📊 Vlerësimi: 4.5/5

• Hartimi dhe miratimi i “pemës minerare” mund të realizohet në periudhën 1-2 vjeçare.

• Respektimi i rregullores së sigurimit teknik kërkon implementim brenda 2-3 vitesh.

• Zhvillimi i minierave pa ndotje mjedisore mund të kërkojë periudhë më të gjatë për teknologjitë e avancuara, me mundësi që implementimi të kërkojë 3-5 vjet.

Rreziku i Zvarritjes:

• Barrierat administrative dhe burokratike mund të vonojnë realizimin e disa prej masave.

• Mungesa e burimeve financiare mund të ndikojë në përmbushjen e objektivave në afatin e caktuar.

Fazat e Zbatimit dhe Vlerësimi i Performancës:

Faza e Parë: Përgatitja dhe Hartimi i Planit të Sigurisë (0-1 vit)

• Veprimet:

  1. Hartimi i “pemës minerare” për shfrytëzimin e galerive.

  2. Përcaktimi i kushteve të sigurisë dhe trajnimi i punonjësve.

  3. Përcaktimi i masave për përmirësimin e kushteve të sigurisë dhe mbrojtjes së mjedisit.

Faza e Dytë: Implementimi dhe Monitorimi (1-3 vjet)

• Veprimet:

  1. Implementimi i masave të sigurisë dhe mbrojtjes së mjedisit.

  2. Investimi në pajisje moderne sigurie dhe teknologji mjedisore.

  3. Monitorimi dhe raportimi i performancës.

Faza e Tretë: Konsolidimi dhe Përmirësimi (3-5 vjet)

• Veprimet:

  1. Konsolidimi i sistemeve të sigurisë dhe mbrojtjes mjedisore.

  2. Rritja e përdorimit të teknologjive të reja dhe implementimi i impianteve për pastrimin e ajrit dhe ujit.

Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

Ky program është i realizueshëm dhe ka potencial të madh për të kontribuar në rritjen e sigurisë dhe mbrojtjen e mjedisit.

Për realizimin e tij, janë të nevojshme investime të mëdha, por përfitimet ekonomike dhe mjedisore do të jenë afatgjata dhe do të përmirësojnë cilësinë e jetesës dhe punës për të gjithë aktorët përfshirë.