Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Garantimi i ndryshimit rrënjësor në qëndrimin ndaj Kulturës dhe Artit”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi përfshin:

• Ndryshimin rrënjësor dhe organizativ në fushën e kulturës dhe artit, me qëllim përmirësimin e jetës kulturore të vendit.

• Rëndësia e kulturës dhe artit si një shtyllë kryesore e qeverisjes, që do të bëhet prioritet për zhvillimin e vendit.

⚠ Mungojnë detaje mbi:

• Mekanizmat e zbatimit të ndryshimit organizativ dhe mënyra se si do të ndodhin këto ndryshime në praktikë.

• Përmasat e angazhimit të shtetit dhe roleve të ndryshme në ndihmën për realizimin e këtyre ndryshimeve.

⚖ Vlerësimi: 4.2/5 Premtimi është i thellë dhe ambicioz, por kërkon detaje më të qarta për implementimin e tij dhe masat konkrete që do të merren.

2. Situata Aktualisht dhe Problemet Kryesore

a) Mungesa e Integrimit të Kulturës në Qeverisje

• Kultura shpesh injorohet nga qeverisjet e mëparshme, duke mos e integruar si një faktor kyç në zhvillimin e vendit.

• Në disa raste, kultura ka qenë një element dytësor, duke u mbështetur në politika të papërshtatshme dhe pa një plan të qëndrueshëm për zhvillim afatgjatë.

• Mungon një vizion i qartë për integrimin e artit dhe kulturës si një element i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, social dhe edukativ të shoqërisë.

b) Struktura Organizative e Kulturës dhe Artit

• Institucionet kulturore janë shpesh të ndara dhe pa një koordinim të qëndrueshëm.

• Mungon një bashkëpunim efektiv ndërmjet institucioneve të kulturës dhe strukturave të tjera shtetërore, çka e bën të vështirë një zhvillim të qëndrueshëm dhe integrimin e artit në jetën shoqërore.

• Përpjekjet për ndryshime rrënjësore janë të kufizuara dhe shpesh nuk kanë një mbështetje të mjaftueshme nga pushteti qendror dhe vendor.

⚖ Vlerësimi: 3.8/5 Probleme të thella ekzistojnë lidhur me strukturat organizative dhe koordinimin ndërmjet institucioneve, të cilat kërkojnë një ndryshim të plotë dhe të thellë për të pasur një ndikim pozitiv.

3. Masat Konkret për Ndryshimin Rrënjësor në Kulturë dhe Art

a) Reformimi dhe Ristrukturimi i Institucioneve Kulturore

🔹 Krijimi i një strukture më të fortë organizative për artin dhe kulturën, që do të koordinojë të gjitha institucionet e kulturës, duke përfshirë muze, galeri, teatro, dhe shtëpi botuese.🔹 Ristrukturimi i Ministrisë së Kulturës për të siguruar një qasje më të centralizuar dhe të koordinuar që mund të zhvillojë politika të qëndrueshme dhe afatgjata për kulturën dhe artin.🔹 Formimi i një Agjencie Kombëtare për Kulturën që do të mbështesë zhvillimin e projekteve kulturore dhe do të monitorojë implementimin e politikave kulturore në nivel kombëtar.

b) Angazhimi i Qeverisë dhe Pushtetit Vendor

🔹 Nxitja e bashkëpunimit midis qeverisë dhe pushtetit vendor, për të mundësuar zhvillimin e projekteve kulturore në të gjithë vendin, jo vetëm në Tiranë.🔹 Shpallja e kulturës dhe artit si një prioritet kombëtar, duke integruar këto elemente në politikat dhe planet zhvillimore të qeverisë.🔹 Mbështetje për inicimin e strategjive të përbashkëta midis sektorëve publik dhe privat për zhvillimin e industrisë kulturore dhe mbështetje për artistët dhe krijuesit.

c) Integrimi i Artit dhe Kulturës në Edukimin Kombëtar

🔹 Përfshirja e artit dhe kulturës si pjesë thelbësore të kurrikulave shkollore dhe zhvillimi i kapaciteteve artistike të nxënësve që nga moshat e reja.🔹 Inkurajimi i aktiviteteve dhe iniciativave kulturore në shkolla për të rritur ndërgjegjësimin dhe dashurinë për kulturën dhe artin.

d) Promovimi i Trashëgimisë dhe Artit Shqiptar

🔹 Rritja e mbështetjes për ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe promovimi i saj në nivel ndërkombëtar, duke i dhënë më shumë mundësi dhe mbështetje autorëve shqiptarë.🔹 Krijimi i mundësive për pjesëmarrjen në aktivitete kulturore ndërkombëtare, si panairet e librit, festivale të artit dhe bienale ndërkombëtare.

⚖ Vlerësimi: 4.6/5 Masat janë ambicioze dhe të drejtpërdrejta për realizimin e një ndryshimi të thellë në kulturën dhe artin e Shqipërisë. Megjithatë, kërkohet një koordinim i madh dhe investim afatgjatë për t’i bërë ato të mundshme.

4. Kostoja dhe Burimet e Financimit

🔹 Ristrukturimi i Ministrisë dhe krijimi i agjencive të reja: 2-3 milionë euro/vit për të krijuar një strukturë të centralizuar dhe mbështetje institucionale për artin.🔹 Mbështetje për projekte kulturore dhe përfshirje në fushën e edukimit: 3-4 milionë euro/vit për zhvillimin e aktiviteteve kulturore dhe integrimin e artit në shkolla.🔹 Promovimi i trashëgimisë kulturore dhe artit ndërkombëtar: 1-2 milionë euro/vit për pjesëmarrjen në aktivitete ndërkombëtare dhe mbështetje për promovimin e artit shqiptar jashtë vendit.🔹 Mbështetje për sektorin privat dhe artistët: 1-2 milionë euro/vit për financimin e granteve dhe mundësive për zhvillimin e industrisë së artit dhe kulturës.

Totali i mundshëm i investimeve: 7-11 milionë euro/vit.

Burimet e financimit:✅ Buxheti i shtetit dhe donacione nga organizata ndërkombëtare.✅ Investime nga sektori privat dhe mundësi të tjera sponsorizimi.✅ Mbështetje nga fondet e BE-së për projekte kulturore dhe zhvillimin e trashëgimisë.

⚖ Vlerësimi: 4.5/5 Kostoja e financimit është e mundshme për t’u realizuar, megjithatë kërkohet një plan i qartë dhe mbështetje e vazhdueshme për realizimin e këtyre masave.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Zhvillimi i sektorit të kulturës dhe artit do të krijojë mundësi të reja punësimi dhe zhvillim të industrive të lidhura me turizmin dhe trashëgiminë kulturore.✅ Përmirësimi i jetës kulturore në Shqipëri dhe rritja e cilësisë së jetesës për qytetarët, duke i mundësuar atyre akses në aktivitete kulturore.✅ Rritja e njohjes ndërkombëtare të artit shqiptar dhe forcimi i lidhjeve kulturore me botën.⚠ Sfida kryesore: Zbatimi i ndryshimeve rrënjësore në struktura kërkon një koordinim të mirë, burime financiare dhe angazhim të të gjitha palëve.

⚖ Vlerësimi: 4.5/5 Ndikimi ekonomik dhe social mund të jetë shumë i dukshëm, duke përmirësuar tërësisht sektorin e kulturës dhe artit dhe duke sjellë një ndryshim të madh në shoqëri dhe ekonomi.

Vlerësimi final: 4.3/5

Premtimi është i fortë dhe me potencial të madh për të sjellë një ndryshim të dukshëm në fushën e kulturës dhe artit në Shqipëri. Megjithatë, realizimi i tij kërkon detaje të qarta për implementimin dhe një angazhim të qëndrueshëm nga ana e qeverisë dhe sektorëve të tjerë.