Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Rritja e Prodhimit dhe Eksportit të Energjisë”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe fokusohet në:

• Rritjen e prodhimit të energjisë duke shfrytëzuar burime të ndryshme si hidrocentrale, parqe solare, eolike dhe energji termike.

• Eksportimin e energjisë për të kontribuar në zhvillimin ekonomik dhe për të siguruar burime të ardhurash nga tregjet ndërkombëtare.

Vlerësimi: ✅

Premtimi është i drejtpërdrejtë dhe përfshin një shumëllojshmëri të burimeve energjetike për të arritur qëllimin e rritjes së prodhimit dhe eksportit të energjisë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja aktuale:

• Zgjerimi i burimeve energjetike: Shqipëria është tashmë një prodhues i madh i energjisë elektrike, kryesisht nga hidrocentralet, por ka një potencial të papërdorur për energjinë solare dhe eolike.

• Varësia nga hidrocentralet: Aktualisht, 90% e energjisë elektrike prodhohet nga hidrocentralet, por kjo është e ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike dhe varësisë nga reshjet.

• Përfitimet nga eksporti: Ekspozimi ndaj tregjeve ndërkombëtare të energjisë mund të sjellë përfitime ekonomike, por kërkon përmirësime të infrastrukturës dhe lidhjeve rajonale për të mundësuar eksportin në mënyrë efikase.

Vlerësimi: ⚠️

Shqipëria ka një bazë të fortë energjetike nga hidrocentralet, por ka nevojë për diversifikimin e burimeve dhe rritjen e kapacitetit të infrastrukturës për eksport.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Zhvillimi i Infrastrukturës për Prodhimin dhe Shpërndarjen e Energjinë:

• Investimi në hidrocentrale: Përmirësimi dhe ndërtimi i hidrocentraleve të reja për të shtuar kapacitetet prodhuese të energjisë elektrike.

• Zhvillimi i parqeve solare dhe eolike: Investimi në parqe solare dhe eolike, duke përfituar nga potenciali i energjisë rinovueshme që Shqipëria ka për të rritur prodhimin e energjisë.

• Ndërtimi i infrastrukturës së eksportit: Përmirësimi i rrjeteve të energjisë për të mundësuar eksportimin e energjisë në tregjet ndërkombëtare, veçanërisht në rajon.

✅ 2️⃣    Diversifikimi i Burimeve të Energjisë:

• Energji termike: Shfrytëzimi i mundësive për energji termike, veçanërisht nga burime të nxehtësisë natyrore dhe mbetjeve të industriëve, për të plotësuar kërkesat e brendshme dhe për të shtuar kapacitetin e prodhimit.

• Përmirësimi i burimeve të energjisë solare dhe eolike: Rritja e investimeve dhe përmirësimi i teknologjisë për të shfrytëzuar energjinë nga burime të rinovueshme.

✅ 3️⃣    Partneritete dhe Mbështetje Ndërkombëtare:

• Partneritetet publike-private: Bashkëpunimi me investitorët privatë dhe ndërkombëtarë për zhvillimin e projekteve të energjisë rinovueshme dhe të infrastrukturës energjetike.

• Mbështetje ndërkombëtare: Përdorimi i fondeve ndërkombëtare dhe mundësive për të siguruar burimet financiare dhe ekspertizën e nevojshme për zhvillimin e sektorit energjetik.

Vlerësimi: ✅

Masat për zbatimin janë të realizueshme, por kërkojnë financim të konsiderueshëm dhe bashkëpunim të ngushtë me aktorë të ndryshëm, si sektori privat dhe partnerët ndërkombëtarë.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

• Kosto për investimet në hidrocentrale: Investimet në projekte të rinovuar hidroenergjitike mund të shkojnë deri në 500-700 milionë euro për zhvillimin dhe përmirësimin e kapaciteteve ekzistuese.

• Investime në energjinë solare dhe eolike: Kostoja e investimeve në parqe solare dhe eolike mund të arrijë deri në 300-400 milionë euro, përfshirë ndërtimin dhe integrimin e teknologjisë.

• Përmirësimi i rrjetit të energjisë për eksport: Zhvillimi i infrastrukturës për lidhjet ndërkombëtare mund të kërkojë një investim të madh në rrjetet energjetike, që mund të kapërcejë 100 milionë euro.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• Mbështetje nga financimet ndërkombëtare: Shqipëria mund të përfitojë mbështetje financiare nga Banka Botërore, BE dhe investitorë privatë.

• Partneritetet publike-private do të jenë kyçe për ndihmën në realizimin e investimeve të kërkuara.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️

Kostoja totale është e lartë dhe do të kërkojë mbështetje nga partnerët ndërkombëtarë dhe investitorët privatë për të realizuar projektet e duhura dhe për të siguruar burime financiare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

• Rritja e të ardhurave nga eksporti i energjisë: Rritja e prodhimit dhe eksportit të energjisë do të mundësojë përfitime ekonomike të drejtpërdrejta për Shqipërinë.

• Sigurimi i energjisë së qëndrueshme: Diversifikimi i burimeve të energjisë do të kontribuoni në një furnizim të qëndrueshëm dhe të sigurt me energji, duke mbështetur zhvillimin ekonomik afatgjatë.

• Përmirësimi i kushteve mjedisore: Shfrytëzimi i burimeve të rinovueshme do të zvogëlojë ndotjen dhe do të kontribuoni në objektivat mjedisore të Shqipërisë dhe BE-së.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

• Varësia nga faktorët klimatiko-natyrorë mund të ndikojë në energjinë hidroelektrike dhe mund të sjellë paqëndrueshmëri të prodhimit të energjisë.

• Vonesat në ndërtimin e infrastrukturës mund të ndodhin për shkak të faktorëve burokratikë dhe pengesave të mundshme financiare.

Vlerësimi: ✅

Rritja e prodhimit dhe eksportit të energjisë ka ndikime të forta pozitive në ekonominë e Shqipërisë, si dhe në përmbushjen e objektivave të zhvillimit afatgjatë. Megjithatë, ka rreziqe që lidhen me varësinë nga burimet natyrore dhe infrastrukturën e nevojshme.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2030

• 2025-2027: Zhvillimi i parqeve solare dhe eolike dhe përmirësimi i kapacitetit hidroenergjitik.

• 2027-2030: Përdorimi i energjisë termike dhe përmirësimi i rrjetit energjetik për eksportin në tregjet ndërkombëtare.

Vlerësimi: ⚠️

Afati është realist, por zhvillimi i infrastrukturës dhe rritja e kapaciteteve të energjisë kërkon një periudhë afatmesme për të siguruar qëllimet e propozuara.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Rritja e Prodhimit dhe Eksportit të Energjisë”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️

Rritja e prodhimit dhe eksportit të energjisë është një objektiv ambicioz dhe mund të ketë një ndikim të madh në zhvillimin ekonomik të Shqipërisë. Megjithatë, realizimi i tij kërkon investime të mëdha, zhvillim të infrastrukturës dhe menaxhim të qëndrueshëm të burimeve energjetike.