Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Portet dhe Transporti Detar”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm, duke përfshirë:

Rritjen e kapaciteteve portuale për të përmirësuar lidhjen e Shqipërisë me tregjet ndërkombëtare.

Zhvillimin e porteve strategjike për të siguruar mundësi më të mira transporti detar për mallrat dhe pasagjerët.

Vlerësimi: ✅ Premtimi është i qartë dhe përfshin objektiva të matshëm dhe të realizueshëm, që synojnë përmirësimin e infrastrukturës portuale dhe mundësitë e lidhjeve ndërkombëtare për Shqipërinë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja aktuale:

Portet shqiptare, si Porti i Durrësit dhe Vlorës, janë tashmë të ngarkuar dhe kanë nevojë për përmirësime të mëdha infrastrukturore për të përmbushur kërkesat në rritje të tregtisë dhe transportit.

Infrastruktura e vjetër dhe kapacitetet e kufizuara kanë bërë që portet të kenë vështirësi për të përballuar fluksin e mallrave dhe pasagjerëve që kalojnë përmes tyre.

Mungesa e zhvillimit të porteve strategjike dhe ndihma e pamjaftueshme për të rritur kapacitetet e transportit detar, veçanërisht për transportin e mallrave të rëndësishme.

Vlerësimi: ⚠️ Gjendja e infrastrukturës portuale kërkon investime të mëdha dhe përmirësime për të rritur kapacitetin dhe mundësitë për lidhje me tregjet ndërkombëtare.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Rritja e kapaciteteve portuale:

Përmirësimi dhe zgjerimi i kapacitetit të porteve ekzistuese, si Porti i Durrësit, për të mundësuar përpunimin e më shumë mallrave dhe pasagjerëve.

Ndërtohen terminale të reja për mallrat dhe pasagjerët, për të lehtësuar fluksin dhe për të optimizuar operacionet portuale.

✅ 2️⃣    Zhvillimi i porteve strategjike:

Ndërtimi i porteve të reja dhe strategjike në pika kyçe, duke përfshirë Portin e Shëngjinit dhe Vlorës, që mund të shërbejnë për rritjen e lidhjeve me tregjet ndërkombëtare dhe për të krijuar mundësi për zhvillim turistik dhe industrial.

Krijimi i një rrjeti portual më të fuqishëm që do të mundësojë përpunimin më të shpejtë të mallrave dhe optimizimin e transportit detar.

✅ 3️⃣    Bashkëpunimi me operatorët privatë:

• Privatizimi dhe investimet private në porte dhe infrastrukturë për të rritur efikasitetin dhe për të sjellë teknologji të reja.

• Krijimi i një mjedisi konkurrues që inkurajon investitorët dhe operatorët privatë të investojnë në zhvillimin e infrastrukturës portuale dhe përmirësimin e shërbimeve.

✅ 4️⃣    Integrimi i teknologjisë moderne:

• Përdorimi i teknologjisë moderne në menaxhimin e porteve dhe transportit detar, si përpunimi digjital i dokumenteve, sisteme të menaxhimit të trafikut, dhe rritja e sigurisë në portet shqiptare.

Vlerësimi: ⚠️ Masat për zbatimin e këtij projekti janë të qarta dhe të realizueshme, por kërkojnë financim të konsiderueshëm dhe angazhim të sektorit privat dhe publik për të mundësuar realizimin e projekteve të zhvillimit të porteve dhe infrastrukturës portuale.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

Investimi për rritjen e kapaciteteve portuale dhe zhvillimin e porteve strategjike mund të variojë nga 1 – 1.5 miliardë euro, në varësi të nivelit të zhvillimit të nevojshëm dhe përmirësimeve të infrastrukturës ekzistuese.

Kostoja e zhvillimit të porteve të reja dhe infrastrukturës portuale do të kërkojë një buxhet të konsiderueshëm, duke përfshirë ndërtimin e terminaleve të reja dhe zgjerimin e hapësirave të shërbimit.

📊 Kapaciteti Fiskal:

Kjo do të kërkojë investime të konsiderueshme nga buxheti shtetëror, por gjithashtu mund të përfshijë financim nga investitorët privatë dhe mbështetje ndërkombëtare, si fondet e BE-së për zhvillimin e infrastrukturës.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kapaciteti fiskal mund të jetë i kufizuar për të mbuluar të gjitha kostot e këtij projekti, dhe do të kërkohet angazhim i sektorit privat dhe mundësi të financimeve të jashtme për të mbështetur zhvillimin e porteve dhe transportit detar.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

Rritja e kapaciteteve portuale do të lehtësojë transportin e mallrave dhe pasagjerëve, duke përmirësuar lidhjet me tregjet ndërkombëtare dhe rritur mundësitë e tregtisë dhe investimeve.

Përmirësimi i transportit detar mund të reduktuar kostot e transportit dhe mundëson një transport më efikas dhe të qëndrueshëm për mallra dhe pasagjerë.

Krijimi i mundësive të reja për zhvillimin e turizmit dhe industrisë do të kontribuoni në rritjen ekonomike dhe zhvillimin rajonal.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

Vonesa në realizimin e projekteve portuale mund të ndalojë përfitimet afatshkurtra për ekonominë dhe transportin, duke ruajtur mungesën e konkurrencës dhe efikasitetit.

Problemet me financimin dhe koordinimin mund të ngadalësojnë zhvillimin e infrastrukturës dhe të vonojnë shfrytëzimin e potencialit të porteve të reja.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi ekonomik dhe social i këtij projekti është i mundshëm dhe do të sjellë përfitime të mëdha për zhvillimin e Shqipërisë. Kjo do të ndihmojë në përmirësimin e kushteve të transportit dhe rritjen e mundësive të tregtisë ndërkombëtare.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2030

• 2025-2027: Faza e parë e zhvillimit dhe rinovimit të porteve ekzistuese dhe ndërtimi i terminaleve të reja për mallrat dhe pasagjerët.

• 2027-2030: i i zhvillimit të porteve të reja dhe përmirësimi i infrastrukturës për transportin detar dhe lidhjet me tregjet ndërkombëtare.

Vlerësimi: ⚠️

Afati i zbatimit është i realist për një projekt të këtij shkalle, por mund të ndodhin vonesa të mundshme për shkak të financimit dhe bashkëpunimit të mundshëm ndërkombëtar.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Portet dhe Transporti Detar”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ⚠️🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️

Rritja e kapaciteteve portuale dhe zhvillimi i porteve strategjike janë projekte të rëndësishme që mund të përmirësojnë lidhjet ndërkombëtare dhe mundësitë për rritjen ekonomike të Shqipërisë. Megjithatë, ky projekt kërkon investime të mëdha dhe bashkëpunim të fortë ndërkombëtar për të siguruar realizimin e tij.

Indikatorët për zbatimin janë realistë, por kërkojnë menaxhim të kujdesshëm të financave dhe burimeve për të arritur qëllimet e parashikuara.