Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Lufta Kundër Korrupsionit në Arsim”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe specifik. Ai përfshin eliminimin e korrupsionit në maturën shtetërore dhe pranimet universitare, krijimin e sistemeve transparente për pranimin në shkolla dhe administrimin e fondeve publike, si dhe monitorimin e proceseve akademike dhe administrative për të garantuar ndershmërinë.

Vlerësimi: ✅

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja aktuale e korrupsionit në arsim:

• Korrupsioni në maturën shtetërore dhe pranimet universitare është një problem i njohur që ka ndikuar në cilësinë e sistemit arsimor. Shpesh, proceset e pranimeve janë të ndikuara nga praktika të papërgjegjshme, duke i hapur rrugë mundësive për keqpërdorim dhe dhënien e mundësive të pandershme për disa individë.
• Mungesa e transparencës në administrimin e fondeve publike: Fondet që alokohen për arsimin shpesh nuk përdoren në mënyrë efikase dhe të qartë, duke krijuar hapësira për abuzime dhe keqpërdorime që ndikon në zhvillimin e sistemeve arsimore.
• Mungesa e monitorimit të proceseve akademike dhe administrative: Proceset akademike dhe administrative, si përzgjedhja e mësuesve, menaxhimi i provimeve dhe shpërndarja e fondeve, shpesh janë të paqarta dhe nuk kanë një mekanizëm të rreptë për monitorimin dhe garantimin e ndershmërisë.

Vlerësimi: ⚠️

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Eliminimi i Korrupsionit në Maturën Shtetërore dhe Pranimet Universitare:

• Krijimi i një sistemi të automatizuar dhe të paanshëm për maturën shtetërore: Implementimi i një platforme digjitale për testimin dhe vlerësimin e maturantëve, që e bën procesin të mbikëqyrur dhe të kontrolluar, dhe që siguron një proces të drejtë dhe transparent. Të gjithë kandidatët duhet të kenë mundësi të barabarta dhe procesi duhet të jetë pa ndikime të jashtme.
• Krijimi i një sistemi të pranimeve universitare transparent dhe të kontrolluar: Pranimi në universitet duhet të bëhet nëpërmjet një sistemi të qartë dhe të sigurt që përdor standarde objektive për të mundësuar një përzgjedhje të drejtë të kandidatëve për të gjitha degët e studimit.

✅ 2️⃣    Krijimi i Sistemeve Transparente për Administrimin e Fondeve Publike:

• Implementimi i një platforme online për menaxhimin dhe shpërndarjen e fondeve për arsim: Kjo platformë do të sigurojë transparencë në përdorimin e fondeve publike dhe do të mundësojë që çdo shpenzim të jetë i verifikueshëm dhe i justifikueshëm për qytetarët dhe institucionet përkatëse.
• Rritja e përgjegjshmërisë dhe monitorimi i fondeve: Ndërmarrja e një procesi rigoroz të monitorimit të shpenzimeve për të siguruar që fondet e alokuara për arsim të përdoren për qëllimet përkatëse, duke përfshirë edhe ndihmën për ndërtimin e infrastrukturës, rritjen e cilësisë së mësimdhënies, etj.

✅ 3️⃣    Monitorimi i Proceseve Akademike dhe Administrative:

• Krijimi i një organi të pavarur për monitorimin e proceseve akademike dhe administrative: Ky organ do të ketë përgjegjësinë për mbikëqyrjen e zhvillimit të procesëve akademikë, siç janë regjistrimet, shpërndarja e fondeve, dhe administrimi i provimeve. Ai do të sigurojë që të gjithë studentët dhe mësuesit të kenë mundësi të barabarta.
• Shqyrtimi i ankesave dhe raportimeve për korrupsion: Të krijohet një sistem ku studentët, mësuesit, dhe çdo individ tjetër i përfshirë mund të raportojë pa frikë çdo formë të korrupsionit apo abuzimi që mund të ndodhë gjatë procesit akademik dhe administrativ.

Vlerësimi: ✅

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

• Investimi për krijimin e sistemeve digjitale dhe transparente për maturën dhe pranimet: Implementimi i një platforme digjitale që mund të sigurojë transparencën në maturën shtetërore dhe pranimet universitare do të kërkojë një investim fillestar nga 2-3 milionë euro.
• Kostot për ndërtimin dhe mbikëqyrjen e sistemit të transparencës për fonde dhe administratën: Mund të kërkojë një buxhet prej 1-2 milionë euro, duke përfshirë zhvillimin e sistemit për menaxhimin e fondeve dhe rritjen e kapaciteteve për mbikëqyrjen e përdorimit të fondeve.
• Kostot për krijimin e organit të pavarur për monitorim: Kjo mund të kërkojë një investim afërsisht 500,000 deri në 1 milionë euro për formimin dhe administrimin e këtij organi.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• Shqipëria ka mundësi të mbështesë këtë projekt përmes fondeve të brendshme dhe mbështetjeve nga donatorë ndërkombëtarë. Për shembull, mund të kërkohen fonde nga BE për të mbështetur reforma të tilla në administrimin e arsimit dhe luftën kundër korrupsionit.

Vlerësimi Fiskal: ✅ Projekti është financiarisht i qëndrueshëm dhe mund të mbështetet nga burime të brendshme dhe mbështetje ndërkombëtare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

• Rritja e cilësisë së arsimit dhe besimit tek sistemi: Korrupsioni në sistemin arsimor do të ulësohet dhe përmirësimi i transparencës do të sjellë një rritje të besimit të qytetarëve tek proceset arsimore. Kjo do të kontribuoni në një mjedis arsimor më të drejtë dhe do të përmirësojë cilësinë e arsimit në përgjithësi.
• Fuqizimi i kapaciteteve për të luftuar korrupsionin në çdo nivel: Proceset do të bëhen më të kontrolluara dhe të siguruara, duke ndihmuar gjithashtu në krijimin e mundësive më të barabarta për të gjithë studentët, pa marrë parasysh statusin e tyre.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

• Rezistenca nga struktura të themelura: Disa individë dhe grupe të përfshirë në praktikën e korrupsionit mund të ndjejnë kërcënim nga reforma dhe mund të tentojnë të pengojnë përpjekjet për ndryshim.
• Vështirësitë në implementim të sistemeve digjitale: Implementimi i sistemeve të reja mund të ndeshë me pengesa teknologjike dhe administrative, duke kërkuar kohë dhe burime të konsiderueshme për trajnime dhe zbatimin e platformave të reja.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi i projektit është pozitiv, dhe do të kontribuoni në përmirësimin e besimit dhe cilësisë në sistemin arsimor.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2027

• 2025: Krijimi i sistemeve të reja dhe platformave digjitale për pranimin në shkolla dhe administrimin e maturës shtetërore.
• 2025-2026: Implementimi i proceseve të monitorimit dhe mbikëqyrjes për fonde dhe administratë.
• 2026-2027: Stabilizimi dhe plotësimi i reformave, krijimi i organit të pavarur për mbikëqyrje dhe shtrirja e reformave në çdo nivel.

Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet brenda periudhës afatmesme.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Lufta Kundër Korrupsionit në Arsim”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ✅🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Lufta kundër korrupsionit në arsim është një hap thelbësor për të siguruar një sistem arsimor të drejtë dhe transparent. Implementimi i sistemeve të automatizuara dhe transparente, si dhe monitorimi i proceseve akademike dhe administrative, do të kontribuoni në rritjen e besimit dhe cilësisë në arsimin shqiptar. Ndërmarrja e reformave kërkon investime, por mundësitë për sukses janë të larta, dhe ndikimi pozitiv është i dukshëm.