Asnjë mësues nuk do të marrë më pak se 1,300 euro në muaj dhe asnjë pedagog universitar më pak se 2,000 euro
Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Asnjë mësues nuk do të marrë më pak se 1,300 euro në muaj dhe asnjë pedagog universitar më pak se 2,000 euro”
- Qartësia e Premtimit✅ Premtimi është i qartë dhe synon të arrijë një nivel minimal pagash për mësuesit dhe pedagogët, duke siguruar një rritje të konsiderueshme të pagave për të përmirësuar motivimin dhe cilësinë e arsimit në Shqipëri. Ky objektiv është i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë.Vlerësimi: ✅
- Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore⚠️ Paga mesatare e mësuesve dhe pedagogëve është aktualisht shumë më e ulët se 1,300 euro për mësuesit dhe 2,000 euro për pedagogët. Pagat janë të ulëta dhe shpesh nuk reflektojnë koston e jetesës, duke çuar në mungesë motivimi dhe pamundësi për zhvillim profesional. Paga mesatare e mësuesve është 500-600 euro, ndërsa pedagogët mund të fitojnë nga 800 deri në 1,200 euro. Ky diferencim ka ndikim të drejtpërdrejtë në cilësinë e arsimit.Vlerësimi: ⚠️
- Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit✅ Përditësimi i Buxhetit për Arsimin: Për të mundësuar pagat minimale për mësuesit dhe pedagogët, do të nevojiten rritje të konsiderueshme të buxhetit të arsimit. Dyfishimi i pagave do të kërkojë një përpjekje të vazhdueshme për të siguruar financimin. Kjo mund të bëhet me rritjen e buxhetit për arsimin dhe rritjen e të ardhurave nga taksat.✅ Implementimi në Faza: Ky premtim mund të zbatohet gradualisht, duke filluar nga mësuesit dhe pedagogët që kanë nevojë më shumë për përmirësim dhe duke shpërndarë fondet në mënyrë progresive.✅ Mbështetje e Trajnimeve dhe Kualifikimeve Profesionale: Pjesë e këtij premtimi mund të jetë edhe investimi në zhvillimin e aftësive profesionale, për të rritur cilësinë e mësimdhënies dhe rritur efektivitetin e sektorit.Vlerësimi: ✅
- Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit📊 Kostoja Buxhetore:
- Për të dyfishuar pagat e mësuesve dhe pedagogëve, do të nevojiten rreth 150-200 milionë euro në vit (duke marrë parasysh se numri i mësuesve dhe pedagogëve është rreth 80,000-100,000 individë). Kjo do të përfshijë rritjen e pagave dhe mundësitë për trajnime profesionale.
- Pjesa e financimeve për trajnime dhe zhvillim profesional mund të arrijë 5-10 milionë euro në vit.📊 Kapaciteti Fiskal:
- PBB i Shqipërisë për 2024 është 25.2 miliardë euro dhe buxheti i 2024 është sa 26.3% i PBB-së, që përkthehet në rreth 6.6 miliardë euro. Kjo është një mundësi për të mbështetur projektin, megjithëse kërkohet një rritje e shpenzimeve për arsimin.
- Mundësitë për mbështetje financiare mund të përfshijnë fonde nga Bashkimi Europian dhe partnerët ndërkombëtarë që ofrojnë mbështetje për sektorin arsimor.Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja është e lartë, dhe realizimi i plotë i premtimit mund të ndikojë në kufizimin e mundësive për financimin e sektorëve të tjerë, prandaj kërkohet një menaxhim i kujdesshëm i burimeve financiare dhe mbështetje ndërkombëtare.
- Ndikimi Ekonomik dhe Social✅ Ndikimi pozitiv: Rritja e pagave do të kontribuoni në motivimin e mësuesve dhe pedagogëve, duke përmirësuar cilësinë e arsimit dhe ndihmuar në zhvillimin e aftësive të tyre. Ky investim ka potencial të ndikojë pozitivisht në zhvillimin e përgjithshëm të shoqërisë, përmes një edukimi më të kualifikuar dhe një fuqie punëtore më të aftë.⚠️ Rreziqet potenciale: Ngadalësimi i implementimit për shkak të kufizimeve buxhetore mund të ndikojë negativisht në arritjen e qëllimit dhe mund të krijojë pabarazi në shpërndarjen e fondeve në sektorë të tjerë. Për më tepër, një realizim të ngadaltë mund të pengojë mbështetje të plotë për mësuesit dhe pedagogët që kanë më shumë nevojë.Vlerësimi: ✅ Ndikimi është pozitiv, me mundësi për përmirësim të cilësisë së arsimit dhe kushteve të jetesës për mësuesit dhe pedagogët.
- Afati i Zbatimit📅 Afati i mundshëm: 2025-2028
- 2025-2026: Dyfishimi i pagave për grupet me nevojat më urgjente dhe fillimi i implementimit për mësuesit dhe pedagogët.
- 2026-2027: Përcaktimi i planit të përhapjes progresive të pagave dhe zhvillimi i mundësive të trajnimeve profesionale.
- 2027-2028: Realizimi i synimeve për nivelin minimal të pagave, duke mbështetur implementimin gradual të ndryshimeve.Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet nëse ka një menaxhim të mirë të burimeve financiare dhe një implementim të mirëstrukturuar.
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Asnjë mësues nuk do të marrë më pak se 1,300 euro në muaj dhe asnjë pedagog universitar më pak se 2,000 euro”📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9 /5
🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅
Premtimi për të siguruar një nivel minimal pagash për mësuesit dhe pedagogët është i mundshëm dhe mund të ketë një ndikim pozitiv në cilësinë e arsimit dhe kushteve të jetesës për profesionistët e arsimit.
Megjithatë, kërkohet një angazhim i madh financiar dhe mund të hasen vështirësi në realizimin e tij për shkak të kufizimeve buxhetore dhe pasigurisë për burimet financiare.
Kjo masë duhet të implementohet gradualisht, duke siguruar mbështetje të qëndrueshme për sektorin arsimor.
